Có một câu hỏi mà rất nhiều mẹ thường nhắn cho bác sĩ sau khi từ bệnh viện về nhà:
“Bác sĩ ơi, trẻ sơ sinh nằm phòng máy lạnh có được không?”
Có mẹ lại lo:
“Con còn nhỏ quá, em sợ con lạnh nên lúc nào cũng quấn khăn, mang bao tay, bao chân rồi đắp thêm chăn.”
Thực tế, giữ ấm cho trẻ sơ sinh là cần thiết, nhưng giữ ấm không có nghĩa là làm cho trẻ càng nóng càng tốt. Trẻ sơ sinh chưa có khả năng điều hòa thân nhiệt tốt như người lớn. Vì vậy, phòng quá lạnh có thể khiến trẻ mất nhiệt, nhưng phòng quá nóng cũng làm trẻ khó chịu, mất nước, nổi rôm sảy và đặc biệt làm tăng nguy cơ quá nóng khi ngủ.
Điều quan trọng không phải là nhìn vào một con số nhiệt độ duy nhất, mà là tạo cho bé một môi trường thoải mái, thông thoáng, nhiệt độ ổn định và phù hợp với quần áo bé đang mặc.
Trong bài viết này, bác sĩ sẽ chia sẻ những lưu ý quan trọng về nhiệt độ phòng cho trẻ sơ sinh để bố mẹ có thể chăm sóc con an toàn hơn trong những tháng đầu đời.
Nhiệt độ phòng cho trẻ sơ sinh bao nhiêu là phù hợp?
Thông thường, với trẻ sơ sinh đủ tháng, khỏe mạnh, nhiệt độ phòng khoảng 24–26 độ C có thể là mức tương đối dễ chịu trong điều kiện khí hậu Việt Nam, miễn là trẻ được mặc quần áo phù hợp và không nằm trực tiếp trước luồng gió của máy lạnh hoặc quạt.
Tuy nhiên, bố mẹ không nên quá cứng nhắc rằng phòng bắt buộc phải đúng 25 độ C hay 26 độ C.
Nhiệt độ bé cảm nhận được còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
- Trẻ sinh đủ tháng hay sinh non.
- Cân nặng của trẻ.
- Trẻ đang mặc bao nhiêu lớp quần áo.
- Có quấn khăn hay không.
- Độ ẩm trong phòng.
- Luồng gió máy lạnh hoặc quạt.
- Thời tiết bên ngoài.
- Trẻ đang ngủ một mình hay đang được da kề da với mẹ.
Ví dụ, cùng một căn phòng 25 độ C nhưng một bé mặc body cotton mỏng sẽ cảm nhận khác với một bé đang mặc hai lớp áo, đội mũ, mang bao tay, bao chân rồi quấn thêm khăn.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào nhiệt kế, bố mẹ cần quan sát cơ thể của trẻ.
Một câu chuyện rất nhiều gia đình có thể thấy mình trong đó
Có một bà mẹ mới sinh con đầu lòng từng chia sẻ rằng ngày đầu đưa bé từ bệnh viện về, cả gia đình gần như không dám bật máy lạnh.
Bà ngoại bảo:
“Trẻ sơ sinh phải thật ấm, lạnh một chút là dễ viêm phổi.”
Thế là giữa trưa mùa hè, căn phòng vẫn đóng kín cửa. Bé được mặc áo dài tay, mang bao tay, bao chân, đội mũ và quấn thêm một lớp khăn.
Buổi chiều, mẹ thấy con bắt đầu đỏ mặt, tóc ướt mồ hôi, vùng cổ và lưng xuất hiện những chấm đỏ nhỏ.
Mẹ lại lo con sốt.
Khi kiểm tra lại thì bé không sốt. Điều khiến bé khó chịu đơn giản là đang được giữ ấm quá mức.
Gia đình sau đó điều chỉnh lại phòng cho thông thoáng hơn, bật máy lạnh ở mức dễ chịu, bỏ bớt quần áo và thường xuyên kiểm tra vùng gáy của bé.
Chỉ sau một thời gian ngắn, bé ngủ ngon hơn và tình trạng đổ mồ hôi cũng giảm rõ rệt.
Đây là tình huống bác sĩ gặp rất thường xuyên.
Tâm lý sợ con lạnh là hoàn toàn dễ hiểu, nhưng với trẻ sơ sinh, “ấm vừa đủ” mới là điều cần hướng tới.
Vì sao trẻ sơ sinh cần được chú ý đặc biệt về nhiệt độ phòng?
Khả năng điều hòa thân nhiệt của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện.
So với người lớn, cơ thể trẻ có diện tích bề mặt tương đối lớn so với cân nặng nên khả năng mất nhiệt nhanh hơn.
Đồng thời, trẻ nhỏ cũng chưa thể tự điều chỉnh môi trường bằng những hành động như người lớn.
Người lớn nóng có thể tự cởi áo, bật quạt hoặc uống nước.
Người lớn lạnh có thể tự đắp chăn.
Nhưng trẻ sơ sinh hoàn toàn phụ thuộc vào người chăm sóc.
Đặc biệt với trẻ sinh non, trẻ nhẹ cân hoặc trẻ đang mắc bệnh, khả năng duy trì thân nhiệt có thể kém hơn nhiều so với trẻ sinh đủ tháng khỏe mạnh.
Đây là lý do tại sao bố mẹ cần quan sát trẻ chứ không đơn giản áp dụng cùng một mức nhiệt độ cho mọi em bé.
Trẻ sơ sinh có nằm máy lạnh được không?
Có.
Trẻ sơ sinh khỏe mạnh hoàn toàn có thể nằm trong phòng sử dụng máy lạnh nếu bố mẹ sử dụng đúng cách.
Máy lạnh không phải nguyên nhân trực tiếp khiến trẻ bị viêm phổi.
Điều đáng chú ý hơn là nhiệt độ phòng quá thấp, luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào người trẻ, không khí quá khô hoặc việc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Khi sử dụng máy lạnh cho trẻ sơ sinh, bố mẹ nên lưu ý:
Không để luồng gió máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc cơ thể bé.
Duy trì nhiệt độ tương đối ổn định, tránh lúc bật quá lạnh, lúc lại tắt khiến nhiệt độ thay đổi liên tục.
Vệ sinh máy lạnh định kỳ để hạn chế bụi, nấm mốc và các tác nhân gây dị ứng tích tụ.
Theo dõi độ ẩm trong phòng nếu sử dụng máy lạnh liên tục.
Đặc biệt, không nên vì bật máy lạnh mà mặc quá nhiều quần áo cho trẻ.
Một lỗi rất phổ biến là bố mẹ để phòng 25 độ C nhưng trẻ lại mặc áo dài tay, quấn khăn, mang bao tay, bao chân, đội mũ và đắp thêm chăn dày.
Khi đó trẻ vẫn có thể bị quá nóng.
Xem thêm: Chảy máu âm đạo khi quan hệ có nguy hiểm không?
Làm thế nào để biết trẻ đang nóng hay lạnh?
Nhiều bố mẹ thường sờ bàn tay và bàn chân trẻ.
Thấy chân con lạnh liền nghĩ:
“Con đang lạnh rồi.”
Sau đó lập tức mặc thêm áo hoặc đắp thêm chăn.
Nhưng tay và chân của trẻ sơ sinh có thể hơi mát do tuần hoàn ngoại vi chưa hoàn thiện. Vì vậy, đây không phải vị trí tốt nhất để đánh giá trẻ đang nóng hay lạnh.
Bố mẹ nên kiểm tra vùng ngực, lưng hoặc gáy của bé.
Nếu vùng gáy và lưng ấm vừa phải, khô ráo, trẻ ngủ yên, da hồng bình thường thì thường là trẻ đang cảm thấy thoải mái.
Nếu gáy nóng, lưng có nhiều mồ hôi, tóc ướt, mặt đỏ hoặc trẻ quấy khó chịu, có thể bé đang quá nóng.
Ngược lại, nếu thân mình lạnh, trẻ lừ đừ, bú kém hoặc có biểu hiện bất thường, cần kiểm tra thân nhiệt và theo dõi sát hơn.
Nếu trẻ sơ sinh có thân nhiệt bất thường, đặc biệt trẻ dưới 3 tháng tuổi có sốt từ 38 độ C trở lên khi đo đúng cách, bố mẹ nên liên hệ cơ sở y tế để trẻ được đánh giá sớm.
Không nên mặc quá nhiều quần áo cho trẻ sơ sinh
Một quan niệm khá phổ biến là trẻ sơ sinh luôn cần mặc nhiều hơn người lớn thật nhiều lớp.
Thực tế, trong môi trường nhiệt độ dễ chịu, trẻ thường chỉ cần mặc nhiều hơn người lớn khoảng một lớp quần áo mỏng tùy hoàn cảnh.
Quan trọng hơn vẫn là kiểm tra thân nhiệt của bé.
Nếu bé đang ngủ trong phòng ấm và đã mặc quần áo phù hợp thì không nhất thiết phải đội mũ.
Đặc biệt khi ngủ, bố mẹ cần tránh để trẻ bị quá nóng.
Không nên đặt quá nhiều chăn, gối, thú nhồi bông hoặc vật mềm xung quanh khu vực ngủ của trẻ.
Môi trường ngủ của trẻ sơ sinh càng đơn giản, bằng phẳng và thông thoáng càng tốt.
Có nên quấn khăn cho trẻ khi ngủ?
Một số trẻ sơ sinh ngủ ngon hơn khi được quấn khăn đúng cách trong giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, quấn khăn cũng làm tăng thêm một lớp giữ nhiệt.
Nếu phòng đã ấm, trẻ mặc quần áo dày rồi lại được quấn thêm khăn, cơ thể trẻ rất dễ nóng.
Nếu quấn khăn, bố mẹ nên lựa chọn chất liệu nhẹ, thoáng khí và kiểm tra vùng gáy thường xuyên.
Khi trẻ bắt đầu có dấu hiệu lật hoặc cố gắng lật, cần ngừng quấn khăn để đảm bảo an toàn khi ngủ.
Độ ẩm phòng cũng quan trọng không kém nhiệt độ
Khi nói về nhiệt độ phòng cho trẻ sơ sinh, nhiều bố mẹ chỉ quan tâm đến con số trên máy lạnh mà quên mất độ ẩm.
Không khí quá khô có thể khiến niêm mạc mũi của trẻ khô, trẻ khó chịu hoặc dễ nghẹt mũi hơn.
Ngược lại, môi trường quá ẩm lại tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển.
Nếu phòng sử dụng máy lạnh thường xuyên, bố mẹ có thể sử dụng nhiệt ẩm kế để theo dõi môi trường trong phòng.
Mục tiêu là tạo một căn phòng thoải mái, không quá nóng, không quá lạnh, không bí và không quá ẩm.
Không nhất thiết phải sử dụng máy tạo ẩm cho tất cả trẻ. Nếu sử dụng, thiết bị cần được vệ sinh đúng cách để tránh trở thành nơi phát triển của vi khuẩn hoặc nấm mốc.
Không để quạt thổi trực tiếp vào trẻ
Trẻ sơ sinh có thể nằm trong phòng có quạt, nhưng bố mẹ không nên để quạt thổi mạnh trực tiếp vào mặt hoặc cơ thể trẻ liên tục.
Quạt nên được sử dụng với mục đích làm không khí lưu thông.
Có thể để quạt quay, đặt xa trẻ và điều chỉnh tốc độ nhẹ.
Đặc biệt trong những ngày nóng, một căn phòng thông thoáng thường dễ chịu hơn nhiều so với việc đóng kín cửa nhưng lại mặc quá nhiều quần áo cho bé.
Ban đêm có cần tăng nhiệt độ phòng cho trẻ?
Không nhất thiết phải thay đổi quá nhiều nếu trẻ đang ngủ thoải mái.
Điều quan trọng là hạn chế sự thay đổi nhiệt độ đột ngột trong đêm.
Trước khi bố mẹ đi ngủ, hãy kiểm tra lại vùng gáy của bé.
Nếu gáy khô và ấm vừa phải, bé thường không cần mặc thêm nhiều lớp.
Nếu trẻ đổ nhiều mồ hôi, nên giảm một lớp quần áo hoặc điều chỉnh nhiệt độ phòng.
Đừng mặc thêm áo cho bé chỉ vì người lớn cảm thấy lạnh.
Mỗi người có cảm nhận nhiệt độ khác nhau.
Trẻ sinh non và trẻ nhẹ cân cần lưu ý gì?
Với trẻ sinh non hoặc trẻ nhẹ cân, việc kiểm soát thân nhiệt cần được thực hiện cẩn thận hơn.
Những trẻ này dễ mất nhiệt do lượng mỡ dưới da ít và khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện.
Trong thời gian nằm viện, trẻ có thể cần được chăm sóc trong lồng ấp hoặc môi trường kiểm soát nhiệt độ chuyên biệt.
Khi trẻ được xuất viện, bố mẹ nên tuân thủ hướng dẫn riêng của bác sĩ sơ sinh về nhiệt độ phòng, cách mặc quần áo, da kề da và theo dõi thân nhiệt.
Không nên áp dụng máy móc mức nhiệt của trẻ sinh đủ tháng cho trẻ sinh non.
Những dấu hiệu cho thấy trẻ có thể đang quá nóng
Bố mẹ nên chú ý nếu thấy trẻ:
Đổ nhiều mồ hôi ở đầu, gáy hoặc lưng.
Da đỏ hơn bình thường.
Tóc và quần áo ẩm.
Thở nhanh bất thường.
Quấy khó chịu hoặc ngủ không yên.
Xuất hiện nhiều rôm sảy ở cổ, lưng, ngực.
Trong những trường hợp này, hãy kiểm tra lại nhiệt độ phòng và số lớp quần áo trẻ đang mặc.
Nếu trẻ có biểu hiện lừ đừ, bú kém, khó thở, sốt hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào khác, cần đưa trẻ đi khám.
Năm sai lầm thường gặp khi điều chỉnh nhiệt độ phòng cho trẻ sơ sinh
Sai lầm đầu tiên là nghĩ trẻ sơ sinh càng ấm càng tốt.
Sai lầm thứ hai là đánh giá trẻ lạnh chỉ bằng cách sờ bàn tay hoặc bàn chân.
Sai lầm thứ ba là bật máy lạnh ở mức rất thấp rồi mặc thật nhiều quần áo cho trẻ.
Sai lầm thứ tư là để luồng gió máy lạnh hoặc quạt thổi trực tiếp vào bé.
Sai lầm thứ năm là chỉ quan tâm đến nhiệt độ mà không quan sát biểu hiện thực tế của trẻ.
Mỗi em bé đều có sự khác biệt nhất định. Vì vậy, con số trên nhiệt kế chỉ là một phần của câu chuyện.
Xem thêm: Chảy máu sau sinh có nguy hiểm không?
Cách tạo môi trường ngủ dễ chịu cho trẻ sơ sinh
Bố mẹ có thể ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản:
Phòng thoáng, nhiệt độ dễ chịu, quần áo vừa đủ và thường xuyên kiểm tra vùng gáy của trẻ.
Trẻ nên ngủ trên bề mặt phẳng, chắc chắn và phù hợp với trẻ sơ sinh.
Hạn chế chăn gối dày, thú nhồi bông và những đồ vật không cần thiết xung quanh trẻ khi ngủ.
Nếu sử dụng máy lạnh, tránh để trẻ nằm ngay dưới luồng gió.
Nếu sử dụng quạt, để quạt cách xa và không thổi trực tiếp liên tục vào trẻ.
Quan sát bé chính là “nhiệt kế” quan trọng nhất mà bố mẹ cần học cách đọc.
Những câu hỏi thường gặp về nhiệt độ phòng cho trẻ sơ sinh
Nhiệt độ phòng 27 độ C có nóng với trẻ sơ sinh không?
Không thể kết luận chỉ dựa vào con số 27 độ C.
Nếu trẻ mặc quần áo cotton mỏng, phòng thông thoáng, không đổ mồ hôi và vùng gáy khô ráo thì trẻ vẫn có thể cảm thấy dễ chịu.
Ngược lại, phòng 27 độ C nhưng trẻ mặc nhiều lớp và quấn chăn dày vẫn có thể bị nóng.
Trẻ sơ sinh có cần đội mũ khi nằm máy lạnh không?
Trẻ sơ sinh khỏe mạnh không nhất thiết phải đội mũ liên tục trong nhà nếu phòng có nhiệt độ dễ chịu.
Đội mũ khi không cần thiết có thể khiến trẻ giữ nhiệt quá nhiều, đặc biệt khi đang ngủ.
Máy lạnh có làm trẻ sơ sinh bị viêm phổi không?
Máy lạnh không trực tiếp gây viêm phổi.
Viêm phổi thường liên quan đến tác nhân nhiễm trùng.
Tuy nhiên, phòng quá lạnh, luồng khí thổi trực tiếp hoặc máy lạnh không được vệ sinh sạch có thể khiến trẻ khó chịu và ảnh hưởng đến đường hô hấp.
Trẻ đổ mồ hôi đầu khi ngủ có phải do thiếu canxi?
Không nên vội kết luận trẻ thiếu canxi chỉ vì đổ mồ hôi đầu.
Trước tiên cần kiểm tra nhiệt độ phòng, quần áo, khăn quấn và môi trường ngủ của trẻ.
Nếu có thêm các dấu hiệu bất thường, bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá đầy đủ.
Lời nhắn dành cho những người lần đầu làm cha mẹ
Những ngày đầu chăm một em bé mới sinh, đôi khi chỉ một tiếng hắt hơi, một bàn chân hơi lạnh hay một giọt mồ hôi trên trán con cũng đủ khiến cha mẹ mất ngủ.
Điều đó rất bình thường.
Nhưng chăm sóc trẻ không phải là cuộc thi xem ai giữ con ấm nhất.
Điều trẻ cần là sự vừa đủ.
Đủ ấm nhưng không bí.
Đủ mát nhưng không lạnh.
Đủ quần áo nhưng không quấn quá nhiều lớp.
Và hơn hết là một người chăm sóc đủ bình tĩnh để quan sát những tín hiệu nhỏ mà cơ thể trẻ đang gửi ra.
Có một câu rất hay rằng: “Nuôi con không cần hoàn hảo, chỉ cần mỗi ngày hiểu con thêm một chút.”
Với nhiệt độ phòng cũng vậy. Đừng chỉ nhìn vào con số trên điều hòa. Hãy sờ vùng gáy, quan sát giấc ngủ, màu da, khả năng bú và sự thoải mái của con.
Khi bố mẹ hiểu được những tín hiệu đó, việc chăm sóc trẻ sơ sinh sẽ dần trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Kết luận
Nhiệt độ phòng cho trẻ sơ sinh là yếu tố quan trọng giúp trẻ duy trì thân nhiệt ổn định và có một môi trường ngủ thoải mái.
Với trẻ đủ tháng khỏe mạnh, mức khoảng 24–26 độ C thường có thể phù hợp trong điều kiện khí hậu Việt Nam, nhưng đây không phải con số bắt buộc cho tất cả trẻ.
Bố mẹ cần kết hợp nhiệt độ phòng với quần áo, độ ẩm, luồng gió và đặc biệt là biểu hiện thực tế của bé.
Hãy nhớ kiểm tra vùng gáy hoặc thân mình thay vì chỉ dựa vào tay chân của trẻ. Tránh mặc quá nhiều lớp, tránh để gió máy lạnh hoặc quạt thổi trực tiếp và chú ý nguy cơ trẻ bị quá nóng khi ngủ.
Đối với trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc đang có vấn đề sức khỏe, việc giữ ấm cần được cá thể hóa theo hướng dẫn của bác sĩ.
Khi trẻ có sốt, bú kém, lừ đừ, khó thở, tím tái hoặc thân nhiệt bất thường, bố mẹ không nên chỉ điều chỉnh nhiệt độ phòng tại nhà mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA SÀI GÒN ĐÀ LẠT
Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679
Nhận tư vấn chuyên sâu từ Bs Hạnh: Tại đây
- CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt – 0978 682 315 (zalo)
- CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 357 035 (zalo)
- CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
- CN4: 151 Lê Hồng Phong, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh – 0967 533 868 (zalo)
- CN5: 67 Trần Thị Nghỉ, Phường 1, Hạnh Thông, Gò Vấp, TP. HCM – 0967 533 868
Hãy nhấn theo dõi các trang mạng xã hội của Bác sĩ Hạnh để nhận được nhiều kiến thức bổ ích:
Kênh YouTube: Bác Sĩ Hạnh Official
Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
Facebook fanpage: Dr Hạnh
Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec
Khám phá thêm từ Bác Sĩ Hạnh
Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.
