Chảy máu sau sinh có nguy hiểm không?

Sau khi sinh con, cơ thể người mẹ phải trải qua rất nhiều thay đổi. Bên cạnh cảm giác vui mừng khi được ôm con trong vòng tay, mẹ cũng có thể đối diện với đau vết mổ, đau tầng sinh môn, mất ngủ, căng sữa, mệt mỏi và tình trạng ra máu âm đạo.

Không ít mẹ nhìn thấy máu sau sinh liền hoang mang: “Không biết đây là sản dịch bình thường hay mình đang bị chảy máu nguy hiểm?”

Cũng có những mẹ thấy máu ra nhiều nhưng lại nghĩ rằng phụ nữ sau sinh ai cũng như vậy nên cố gắng chịu đựng, không báo với người thân hoặc nhân viên y tế. Chính sự chủ quan này có thể khiến mẹ bỏ lỡ thời điểm can thiệp quan trọng.

Vậy chảy máu sau sinh có nguy hiểm không? Khi nào là sản dịch bình thường và khi nào cần đến bệnh viện ngay? Bài viết này sẽ giúp mẹ hiểu rõ hơn để biết cách theo dõi và bảo vệ sức khỏe của mình sau cuộc sinh.

Chảy máu sau sinh có phải lúc nào cũng nguy hiểm?

Sau khi em bé và bánh nhau được đưa ra ngoài, tử cung của người mẹ sẽ co lại để cầm máu tại vị trí bánh nhau từng bám. Đồng thời, máu, dịch nhầy và các mô còn sót lại trong buồng tử cung sẽ được đào thải qua đường âm đạo. Phần dịch này được gọi là sản dịch.

Vì vậy, việc ra máu âm đạo trong những ngày đầu sau sinh là hiện tượng thường gặp, có thể xuất hiện ở cả mẹ sinh thường và mẹ sinh mổ.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp ra máu sau sinh đều là sản dịch bình thường. Nếu máu ra quá nhiều, tăng nhanh, kèm theo choáng, mệt lả, đau bụng, sốt hoặc mùi hôi bất thường, mẹ có thể đang gặp tình trạng băng huyết sau sinh hoặc một vấn đề sản khoa cần được xử trí sớm.

Điều quan trọng không chỉ nằm ở màu sắc của máu, mà còn ở lượng máu, tốc độ ra máu, thời gian kéo dài và những triệu chứng đi kèm.

Sản dịch sau sinh bình thường diễn biến như thế nào?

Trong những ngày đầu, sản dịch thường có màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm, tương tự máu kinh nhưng lượng có thể nhiều hơn một kỳ kinh thông thường. Sản dịch có thể kèm theo một vài cục máu nhỏ, đặc biệt sau khi mẹ nằm lâu rồi đứng dậy hoặc sau khi cho con bú.

Nguyên nhân là khi cho con bú, cơ thể tiết ra oxytocin làm tử cung co lại. Mẹ có thể cảm thấy đau lâm râm ở bụng dưới và thấy sản dịch ra nhiều hơn trong một khoảng thời gian ngắn. Đây có thể là biểu hiện sinh lý nếu lượng máu không quá nhiều và sau đó giảm dần.

Sau vài ngày, sản dịch thường chuyển từ màu đỏ sang nâu hồng. Tiếp theo, dịch có thể chuyển sang màu vàng nhạt hoặc trắng đục. Lượng sản dịch nhìn chung sẽ giảm dần theo thời gian.

Ở một số mẹ, sản dịch có thể kéo dài khoảng bốn đến sáu tuần. Thời gian cụ thể khác nhau tùy cơ địa, phương pháp sinh, khả năng co hồi tử cung và việc mẹ có cho con bú hay không.

Sản dịch bình thường không có mùi hôi khó chịu, không làm mẹ sốt, không khiến mẹ choáng váng và không tăng dần về số lượng.

Xem thêm: Sau sinh bị rách tầng sinh môn phải làm thế nào?

Chảy máu sau sinh có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có thể rất nguy hiểm nếu đó là băng huyết sau sinh.

Băng huyết sau sinh là tình trạng mất máu nhiều sau cuộc sinh, có thể xảy ra ngay trong 24 giờ đầu hoặc xuất hiện muộn hơn sau khi mẹ đã về nhà. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, mẹ có thể bị thiếu máu nặng, tụt huyết áp, rối loạn đông máu, tổn thương các cơ quan và đe dọa tính mạng.

Không phải lúc nào mẹ cũng có thể tự ước lượng chính xác lượng máu đã mất. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào con số, mẹ cần đặc biệt chú ý đến tốc độ thấm băng vệ sinh và cảm giác của cơ thể.

Nếu băng vệ sinh dày bị thấm ướt hoàn toàn trong vòng một giờ, đặc biệt lặp lại từ hai giờ liên tiếp, mẹ cần được đánh giá y tế ngay. Máu chảy thành dòng, liên tục nhỏ giọt xuống chân hoặc xuất hiện nhiều cục máu lớn cũng là những dấu hiệu đáng lo ngại.

Những dấu hiệu chảy máu sau sinh cần đi cấp cứu

Mẹ và người thân không nên chờ đợi nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:

Máu âm đạo ra ồ ạt, chảy thành dòng hoặc thấm ướt nhanh băng vệ sinh.

Máu đang giảm nhưng đột ngột đỏ tươi và ra nhiều trở lại.

Xuất hiện nhiều cục máu đông lớn, đặc biệt cục máu lớn hơn quả trứng gà.

Mẹ cảm thấy chóng mặt, hoa mắt, ù tai, khó thở, hồi hộp hoặc tim đập nhanh.

Da tái, vã mồ hôi lạnh, tay chân lạnh, mệt lả hoặc cảm giác sắp ngất.

Đau bụng dưới tăng dần, bụng căng đau hoặc tử cung có cảm giác mềm, không co chắc.

Sốt, rét run, sản dịch có mùi hôi hoặc đau vùng bụng dưới.

Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, đau vùng thượng vị hoặc huyết áp tăng sau sinh.

Đau ngực, khó thở đột ngột, bất tỉnh hoặc co giật.

Khi xuất hiện các biểu hiện này, mẹ cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Không nên tự lái xe, không ở nhà theo dõi thêm và không tự mua thuốc cầm máu để uống.

Vì sao mẹ có thể bị chảy máu nhiều sau sinh?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến băng huyết hoặc chảy máu bất thường sau sinh.

Nguyên nhân thường gặp nhất là tử cung co hồi kém. Sau khi bánh nhau bong ra, tử cung cần co chặt để ép các mạch máu tại vị trí nhau bám. Nếu tử cung mềm và co không tốt, máu có thể tiếp tục chảy.

Nguy cơ này có thể tăng ở những trường hợp tử cung bị căng quá mức như mang đa thai, thai lớn, đa ối hoặc chuyển dạ kéo dài.

Sót nhau, sót màng nhau hoặc bánh nhau bám bất thường cũng có thể khiến tử cung không co tốt và gây chảy máu kéo dài.

Ở mẹ sinh thường, tổn thương đường sinh dục như rách âm đạo, rách cổ tử cung hoặc vết khâu tầng sinh môn bị chảy máu có thể là nguyên nhân. Khi đó, tử cung có thể vẫn co tốt nhưng máu vẫn tiếp tục ra.

Ở mẹ sinh mổ, chảy máu có thể liên quan đến vết mổ tử cung, tổn thương mạch máu hoặc tụ máu trong ổ bụng. Một số trường hợp máu không ra nhiều qua đường âm đạo nhưng mẹ lại đau bụng, chướng bụng, mệt lả và tụt huyết áp.

Ngoài ra, rối loạn đông máu, nhiễm trùng tử cung, dùng thuốc chống đông hoặc một số biến chứng thai kỳ cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Chảy máu muộn sau sinh có đáng lo không?

Nhiều mẹ nghĩ rằng chỉ cần qua được ngày đầu sau sinh thì sẽ không còn nguy cơ băng huyết. Trên thực tế, chảy máu bất thường vẫn có thể xuất hiện sau vài ngày hoặc vài tuần.

Một câu chuyện mà tôi từng gặp là một người mẹ sau sinh được hơn hai tuần. Những ngày đầu, sản dịch của chị giảm dần và chuyển sang màu nâu nhạt. Chị nghĩ cơ thể đang hồi phục tốt.

Đến một buổi tối, chị thấy máu đỏ tươi xuất hiện trở lại. Ban đầu chị cho rằng do mình đi lại nhiều nên nằm nghỉ. Tuy nhiên, chỉ trong một thời gian ngắn, băng vệ sinh đã thấm đầy. Chị bắt đầu thấy lạnh người, chóng mặt và tim đập nhanh.

May mắn là người thân đã đưa chị đến bệnh viện kịp thời. Kết quả kiểm tra cho thấy chị bị sót tổ chức trong buồng tử cung, gây tử cung co hồi kém và chảy máu muộn.

Câu chuyện này nhắc chúng ta rằng sản dịch có thể thay đổi đôi chút khi mẹ vận động nhiều, nhưng tình trạng máu đỏ tươi ra nhiều trở lại, đặc biệt kèm theo đau bụng, sốt hoặc mệt lả, không nên được xem là bình thường.

Xem thêm: Phục hồi vết khâu tầng sinh môn và vết mổ sau sinh

Làm thế nào để theo dõi lượng máu sau sinh?

Trong thời gian ở bệnh viện, mẹ nên báo ngay cho nữ hộ sinh hoặc bác sĩ nếu cảm thấy máu ra nhiều, băng thấm nhanh, chóng mặt hoặc đau bất thường.

Khi đã về nhà, mẹ nên dùng băng vệ sinh dành cho phụ nữ sau sinh để dễ quan sát màu sắc và lượng sản dịch. Không nên dùng tampon hoặc cốc nguyệt san trong giai đoạn này vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và khiến việc theo dõi lượng máu trở nên khó khăn.

Mẹ nên để ý băng vệ sinh mất bao lâu để thấm đầy, máu có chảy liên tục không, có cục máu lớn không và sản dịch có mùi hôi hay không.

Trong những ngày đầu, mẹ nên hạn chế vận động nặng, không bê vật nặng và không cố gắng làm việc nhà quá sớm. Nếu nhận thấy máu ra nhiều hơn sau một ngày hoạt động, mẹ cần nghỉ ngơi và tiếp tục theo dõi. Trường hợp lượng máu không giảm hoặc kèm theo dấu hiệu bất thường, mẹ cần đi khám.

Gia đình cũng nên hỗ trợ chăm em bé để mẹ có thời gian ăn uống, nghỉ ngơi và phục hồi. Nhiều mẹ sau sinh thường chỉ tập trung vào con mà quên mất rằng chính mình cũng đang cần được chăm sóc.

.

Mẹ nên làm gì khi nghi ngờ băng huyết sau sinh?

Nếu máu ra nhiều bất thường, việc đầu tiên là gọi người hỗ trợ và liên hệ cấp cứu hoặc đưa mẹ đến bệnh viện gần nhất.

Mẹ nên nằm xuống, hạn chế đứng dậy hoặc đi lại vì có thể bị ngất và té ngã. Nếu không buồn nôn, mẹ có thể nằm ngửa và kê chân cao nhẹ trong khi chờ hỗ trợ.

Người nhà nên chuẩn bị các giấy tờ liên quan đến cuộc sinh, đơn thuốc đang sử dụng và thông tin về nhóm máu nếu có.

Không tự dùng thuốc cầm máu, thuốc co hồi tử cung, thuốc tránh thai hoặc thuốc nội tiết khi chưa được bác sĩ thăm khám. Việc dùng thuốc không đúng nguyên nhân có thể che lấp triệu chứng và làm chậm quá trình cấp cứu.

Nếu mẹ bất tỉnh, khó thở, co giật hoặc máu chảy ồ ạt, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.

Có thể phòng ngừa chảy máu sau sinh không?

Không phải mọi trường hợp đều có thể phòng ngừa hoàn toàn, nhưng việc quản lý thai kỳ và cuộc sinh đúng cách giúp giảm đáng kể nguy cơ.

Trong thời gian mang thai, mẹ nên khám thai đúng lịch, kiểm tra công thức máu và điều trị thiếu máu nếu có. Thiếu máu từ trước khiến cơ thể khó chịu đựng hơn khi xảy ra mất máu trong lúc sinh.

Mẹ nên thông báo với bác sĩ về tiền sử băng huyết, rối loạn đông máu, nhau tiền đạo, nhau cài răng lược, u xơ tử cung, sinh nhiều lần hoặc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến đông máu.

Sau sinh, mẹ cần tuân thủ thời gian theo dõi tại cơ sở y tế. Khi về nhà, nên tái khám đúng hẹn, đặc biệt khi sản dịch kéo dài, có mùi hôi, đau bụng hoặc ra máu bất thường.

Cho con bú sớm nếu điều kiện của mẹ và bé cho phép cũng giúp cơ thể tiết oxytocin, hỗ trợ tử cung co hồi. Tuy nhiên, việc cho con bú không thay thế cho điều trị y tế nếu mẹ đang có dấu hiệu băng huyết.

Khi nào mẹ cần đi khám dù máu chưa ra quá nhiều?

Mẹ nên chủ động đi khám nếu sản dịch kéo dài không giảm, có mùi hôi, kèm sốt hoặc đau bụng dưới.

Máu đỏ tươi kéo dài nhiều ngày, máu xuất hiện lại sau khi đã chuyển sang màu nhạt, đau vùng tầng sinh môn tăng dần hoặc vết mổ sưng đỏ, chảy dịch cũng cần được kiểm tra.

Ngoài ra, nếu mẹ thường xuyên mệt, da xanh, hồi hộp, chóng mặt khi đứng dậy hoặc khó tập trung, mẹ có thể đang bị thiếu máu sau sinh. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu và hướng dẫn bổ sung sắt phù hợp.

Lời nhắn dành cho những người mẹ sau sinh

Chảy máu sau sinh không phải lúc nào cũng nguy hiểm, bởi sản dịch là một phần tự nhiên trong quá trình cơ thể phục hồi. Tuy nhiên, ranh giới giữa sản dịch bình thường và băng huyết đôi khi không rõ ràng nếu mẹ chỉ quan sát bằng mắt thường.

Vì vậy, mẹ hãy tin vào những tín hiệu mà cơ thể đang gửi đến mình. Khi cảm thấy máu ra quá nhiều, mệt bất thường, chóng mặt, đau tăng, sốt hoặc đơn giản là cảm thấy có điều gì đó không ổn, đừng cố gắng chịu đựng.

Sau sinh, người mẹ không chỉ cần mạnh mẽ để chăm con mà còn cần đủ yêu thương bản thân để lên tiếng khi mình cần được giúp đỡ.

Một cuộc gọi sớm, một lần kiểm tra kịp thời có thể bảo vệ sức khỏe, khả năng sinh sản và cả tính mạng của người mẹ.

---

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 0978 682 315 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 357 035 (zalo)
• CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN5: 67 Trần Thị Nghỉ, Phường 1, Hạnh Thông, Gò Vấp, TP. HCM – 0967 533 868

 
 
 
 
 
✅Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec