Sau sinh bị rách tầng sinh môn phải làm thế nào?

Sinh con là khoảnh khắc mà người phụ nữ đi qua ranh giới của đau đớn và hạnh phúc. Nhưng rất ít người nói cho chúng ta biết rằng, sau giây phút nghe tiếng con khóc chào đời, cơ thể người mẹ vẫn còn một hành trình dài để hồi phục. Trong đó, rách tầng sinh môn sau sinh là một trong những tổn thương phổ biến nhưng lại thường bị xem nhẹ.

Tôi đã từng nghĩ, chỉ cần vài ngày là sẽ ổn. Nhưng thực tế, mỗi lần ngồi xuống, mỗi lần đi vệ sinh, thậm chí mỗi lần trở mình khi ngủ, cảm giác đau rát lại nhắc tôi rằng: cơ thể mình đã thay đổi rất nhiều. Và tôi hiểu, có rất nhiều người mẹ ngoài kia cũng đang âm thầm chịu đựng như vậy.

Rách tầng sinh môn sau sinh – vì sao lại xảy ra?

Tầng sinh môn là vùng mô mềm nằm giữa âm đạo và hậu môn, giữ vai trò nâng đỡ các cơ quan vùng chậu. Khi sinh thường, khu vực này phải giãn nở tối đa để em bé chào đời. Nếu sự giãn nở không đủ linh hoạt, tầng sinh môn rất dễ bị rách.

Những nguyên nhân phổ biến bao gồm:

• Sinh con đầu lòng, mô tầng sinh môn còn săn chắc

• Thai nhi lớn, vòng đầu to

• Thời gian rặn sinh quá nhanh hoặc quá lâu

• Mẹ rặn sinh chưa đúng cách

• Có can thiệp thủ thuật khi sinh

Các mức độ rách tầng sinh môn và ảnh hưởng thực tế

Rách tầng sinh môn không giống nhau ở tất cả các mẹ. Về mặt y khoa, tình trạng này được chia thành 4 mức độ:

• Độ 1: Rách nhẹ lớp da bên ngoài, thường không cần khâu

• Độ 2: Rách sâu đến lớp cơ, cần khâu phục hồi

• Độ 3: Ảnh hưởng đến cơ thắt hậu môn

• Độ 4: Tổn thương nghiêm trọng, lan đến trực tràng

Phần lớn mẹ sau sinh gặp rách độ 1 và độ 2. Tuy nhiên, ngay cả rách nhẹ cũng có thể gây đau, sưng và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày nếu không được chăm sóc đúng cách.

Xem thêm: Chế độ ăn uống cân bằng và đủ dinh dưỡng sau sinh

Những khó chịu sau sinh mà không phải mẹ nào cũng dám nói

Sau sinh, ngoài mệt mỏi vì chăm con, người mẹ còn phải đối mặt với rất nhiều cảm giác “khó nói”:

• Đau rát kéo dài vùng kín

• Sưng, căng tức quanh vết khâu

• Sợ đi vệ sinh vì lo đau hoặc bục chỉ

• Cảm giác tự ti với cơ thể mình

• Lo lắng chuyện gần gũi vợ chồng

Điều đáng nói là nhiều mẹ chọn cách im lặng, nghĩ rằng “rồi sẽ tự hết”. Nhưng sự im lặng ấy đôi khi khiến quá trình hồi phục kéo dài hơn, thậm chí để lại biến chứng.

Sau sinh bị rách tầng sinh môn phải làm thế nào để hồi phục tốt?

1. Chăm sóc vết khâu tầng sinh môn đúng cách mỗi ngày

Nếu bạn được khâu tầng sinh môn, việc chăm sóc vết khâu cần được ưu tiên hàng đầu:

• Vệ sinh vùng kín bằng nước sạch hoặc dung dịch chuyên dụng theo chỉ dẫn bác sĩ

• Lau khô nhẹ nhàng, đúng chiều từ trước ra sau

• Thay băng vệ sinh thường xuyên để giữ khô thoáng

• Không tự ý dùng lá xông, thuốc bôi khi chưa hỏi ý kiến y tế

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, chăm sóc hậu sản đúng cách giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và rút ngắn thời gian hồi phục cho phụ nữ sau sinh.

2. Giảm đau và sưng một cách an toàn

Trong 7–10 ngày đầu, cảm giác đau là điều rất thường gặp. Bạn có thể:

• Chườm lạnh bên ngoài vùng tầng sinh môn 10–15 phút mỗi lần

• Nằm nghiêng hoặc nằm ngửa khi nghỉ ngơi, tránh ngồi lâu

• Uống thuốc giảm đau theo đúng chỉ định của bác sĩ

3. Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ lành vết thương

Một điều nhiều mẹ bỏ quên là dinh dưỡng sau sinh. Thực tế, ăn uống hợp lý giúp vết rách tầng sinh môn nhanh liền hơn rất nhiều.

Bạn nên:

• Uống đủ nước mỗi ngày

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây để hạn chế táo bón

• Bổ sung thực phẩm giàu đạm như cá, thịt nạc, trứng

• Tránh đồ cay nóng, rượu bia, chất kích thích

Táo bón là “kẻ thù thầm lặng” của vết khâu tầng sinh môn, vì rặn mạnh khi đi vệ sinh có thể khiến vết thương đau hơn và lâu lành.

Xem thêm: 9 Bài tập thể dục tốt cho phụ nữ sau sinh và những lưu ý nên biết

4. Phục hồi tầng sinh môn bằng bài tập phù hợp

Sau khoảng 4–6 tuần, khi cơ thể đã ổn định, mẹ có thể bắt đầu các bài tập phục hồi tầng sinh môn như Kegel.

Lợi ích của việc tập luyện đúng cách:

• Giúp cơ tầng sinh môn săn chắc hơn

• Hạn chế tình trạng són tiểu sau sinh

• Hỗ trợ đời sống vợ chồng về lâu dài

Khi nào mẹ cần đi khám lại?

Bạn nên chủ động đi khám nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Đau kéo dài hơn 2–3 tuần không thuyên giảm

• Vết khâu sưng, đỏ, có dịch bất thường

• Sốt, mệt mỏi, cơ thể uể oải

• Đau nhiều khi đi vệ sinh hoặc khi sinh hoạt vợ chồng

Chuyện gần gũi sau sinh – hãy cho mình thời gian

Rất nhiều mẹ lo lắng rằng sau sinh, đặc biệt là khi bị rách tầng sinh môn, đời sống vợ chồng sẽ bị ảnh hưởng. Thực tế, không có một mốc thời gian cố định cho việc “sẵn sàng”.

Nếu bạn chưa thoải mái, hãy chia sẻ thẳng thắn với chồng. Sự cảm thông, nhẹ nhàng và kiên nhẫn chính là liều thuốc tinh thần tốt nhất trong giai đoạn này.

Lời nhắn gửi dành cho người mẹ sau sinh

Nếu bạn đang tự hỏi: “Sau sinh bị rách tầng sinh môn phải làm thế nào?” thì câu trả lời không chỉ nằm ở việc chữa lành vết thương, mà còn ở việc bạn học cách lắng nghe và yêu thương cơ thể mình hơn.

Bạn đã rất mạnh mẽ. Bạn đã làm điều phi thường. Và bạn xứng đáng được hồi phục trong sự quan tâm, thấu hiểu và chăm sóc đúng cách.

---

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA SÀI GÒN ĐÀ LẠT

Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679

Nhận tư vấn chuyên sâu từ Bs Hạnh: Tại đây

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 097 868 22 15 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 25 70 25 (zalo)
• CN2: Ngã 2 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN4: 151 Lê Hồng Phong, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh – 0967 522 868 (zalo)

Hãy nhấn theo dõi các trang mạng xã hội của Bác sĩ Hạnh để nhận được nhiều kiến thức bổ ích:
Kênh YouTube: Bác Sĩ Hạnh Official
Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
Facebook fanpage: Dr Hạnh
Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
Facebook Phòng Khám 1: Chi nhánh Đà Lạt
Facebook Phòng Khám 2: Chi nhánh Đức Trọng