Khắc phục tình trạng nứt cổ gà khi cho con bú

Có những khoảnh khắc mà người mẹ mong chờ nhất chính là lần đầu được ôm con vào lòng và cho con bú bằng chính dòng sữa của mình.

Nhưng bên cạnh niềm hạnh phúc ấy, không ít mẹ lại phải đối mặt với một nỗi đau rất khó nói: đau rát đầu ti, mỗi lần cho con bú là một lần cố gắng chịu đựng.

Nhiều mẹ chia sẻ với bác sĩ:

“Em rất muốn cho con bú sữa mẹ lâu dài nhưng mỗi lần bé bú là em đau đến chảy nước mắt.”

“Đầu ti của em bị nứt, có lúc rớm máu, em sợ ảnh hưởng đến con nhưng lại thương con nên vẫn cố chịu.”

Tình trạng này thường được gọi là nứt cổ gà khi cho con bú. Đây là vấn đề khá phổ biến trong những tuần đầu sau sinh, đặc biệt ở những mẹ sinh con lần đầu chưa có nhiều kinh nghiệm về cách cho bé ngậm bắt vú đúng.

Nứt cổ gà không chỉ gây đau đớn về thể chất mà còn ảnh hưởng đến tâm lý, khiến nhiều mẹ lo lắng, căng thẳng, thậm chí có cảm giác sợ mỗi lần đến cữ bú của con.

Vậy nguyên nhân nào khiến mẹ bị nứt cổ gà? Làm sao để khắc phục tình trạng này và tiếp tục duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ?

Nứt cổ gà khi cho con bú là gì?

Nứt cổ gà là tình trạng vùng đầu ti hoặc quầng vú của mẹ xuất hiện các vết nứt, trầy xước, đau rát trong quá trình cho con bú.

Tên gọi “nứt cổ gà” xuất phát từ hình ảnh những đường nứt nhỏ quanh đầu ti giống như các vết nứt trên mào gà.

Mức độ nứt cổ gà ở mỗi mẹ có thể khác nhau:

• Chỉ khô rát, đau khi bé bắt đầu bú.
• Xuất hiện vết nứt nhỏ trên đầu ti.
• Đầu ti chảy máu, đóng vảy.
• Đau nhiều, nóng rát kéo dài sau mỗi lần cho bú.
• Có nguy cơ viêm nhiễm nếu chăm sóc không đúng cách.

Nhiều mẹ nghĩ rằng đau khi cho con bú là điều bắt buộc phải chịu đựng trong thời gian đầu.

Tuy nhiên, cho con bú đúng cách thường không gây đau kéo dài. Nếu mẹ cảm thấy đau nhiều, đau tăng dần hoặc đầu ti bị tổn thương, đó có thể là dấu hiệu cần điều chỉnh lại cách cho bé bú.

Câu chuyện của một người mẹ trẻ và những ngày đầu cho con bú

Bác sĩ từng gặp một mẹ sau sinh hơn 10 ngày, khi đến khám thì trên gương mặt vừa có niềm vui vừa có sự mệt mỏi.

Mẹ chia sẻ:

“Em rất yêu con, em muốn cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ. Nhưng mấy hôm nay cứ gần đến giờ cho bú là em sợ.”

Khi hỏi kỹ hơn, mẹ kể rằng những ngày đầu sau sinh, bé bú rất lâu nhưng mẹ cảm thấy đau nhói ở đầu ti.

Gia đình nghĩ rằng mới sinh ai cũng đau nên cố gắng chịu.

Sau vài ngày, đầu ti bắt đầu nứt, rớm máu. Mỗi lần bé bú, mẹ phải cắn răng chịu đựng.

Khi kiểm tra, nguyên nhân chính không phải do cơ địa của mẹ mà do bé chưa ngậm bắt vú đúng cách. Bé chỉ ngậm phần đầu ti thay vì ngậm sâu cả quầng vú, khiến đầu ti liên tục bị kéo và ma sát.

Sau khi được hướng dẫn chỉnh tư thế bú, cách đưa ti vào miệng bé và chăm sóc vùng tổn thương, tình trạng đau của mẹ cải thiện rõ rệt.

Câu chuyện này cũng là lời nhắc nhở rằng: nhiều trường hợp nứt cổ gà không phải vì mẹ “không chịu được đau”, mà vì mẹ chưa được hướng dẫn đúng cách ngay từ đầu.

Nguyên nhân gây nứt cổ gà khi cho con bú

1. Bé ngậm bắt vú chưa đúng

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Khi bé chỉ ngậm phần đầu ti mà không ngậm sâu vào quầng vú, lực mút sẽ tập trung vào đầu ti.

Điều này khiến đầu ti bị kéo căng liên tục, dễ gây đau, trầy xước và nứt.

Một số dấu hiệu cho thấy bé ngậm vú chưa đúng:

• Mẹ cảm thấy đau nhói khi bé bú.
• Có tiếng chóp chép khi bé bú.
• Bé bú lâu nhưng không hiệu quả.
• Sau bú đầu ti bị méo, dẹt hoặc có vết hằn.
• Bé dễ tuột khỏi vú.

2. Tư thế cho bú chưa phù hợp

Một tư thế bú đúng giúp bé dễ dàng ngậm sâu và giúp mẹ giảm đau.

Một số tư thế thường được áp dụng:

• Tư thế ôm bế truyền thống.
• Tư thế ôm bóng.
• Tư thế nằm nghiêng.
• Tư thế da kề da.

Không có một tư thế duy nhất phù hợp với tất cả mẹ và bé. Điều quan trọng là mẹ cảm thấy thoải mái, bé bú hiệu quả và không gây tổn thương đầu ti.

3. Bé có vấn đề về vận động miệng

Một số trường hợp trẻ có thắng lưỡi ngắn, khả năng vận động lưỡi hạn chế hoặc khó ngậm sâu.

Khi đó, bé có thể gặp khó khăn trong việc bú và làm tăng áp lực lên đầu ti của mẹ.

Nếu mẹ đã điều chỉnh tư thế nhưng vẫn đau kéo dài, nên đưa bé đi kiểm tra để tìm nguyên nhân.

4. Chăm sóc đầu ti chưa đúng

Một số mẹ vì quá lo lắng nên:

• Rửa đầu ti quá nhiều lần.
• Dùng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn mạnh.
• Lau khô đầu ti liên tục.

Điều này có thể làm mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da, khiến vùng đầu ti dễ khô và nứt hơn.

Xem thêm: Quan hệ tình dục bằng miệng có lây bệnh không? Giải đáp từ A-Z

Cách khắc phục tình trạng nứt cổ gà khi cho con bú

1. Điều chỉnh lại cách ngậm bắt vú của bé

Đây là bước quan trọng nhất.

Khi cho bú, mẹ nên:

• Để miệng bé mở rộng trước khi đưa vú vào.
• Đưa bé hướng về phía mẹ thay vì cúi người về phía bé.
• Đảm bảo miệng bé ngậm sâu vào phần quầng vú.
• Cằm bé chạm vào vú mẹ.
• Mũi bé vẫn thông thoáng.

Nếu bé đang ngậm sai, mẹ không nên cố kéo đầu ti ra vì có thể làm đau hơn.

Hãy nhẹ nhàng đưa ngón tay sạch vào khóe miệng bé để ngắt lực hút rồi cho bé ngậm lại.

2. Không ngừng cho con bú nếu vẫn có thể duy trì

Nhiều mẹ khi bị nứt cổ gà thường nghĩ ngay đến việc cai sữa vì quá đau.

Tuy nhiên, nếu vết thương không quá nghiêm trọng, mẹ vẫn có thể tiếp tục cho bé bú đồng thời điều chỉnh nguyên nhân gây tổn thương.

Việc duy trì bú mẹ giúp bé tiếp tục nhận được nguồn dinh dưỡng quý giá và giúp mẹ duy trì nguồn sữa.

Trong trường hợp đau quá nhiều, mẹ có thể vắt sữa bằng dụng cụ phù hợp trong thời gian ngắn để đầu ti có thời gian hồi phục, sau đó quay lại tập bú trực tiếp.

3. Giữ vệ sinh vùng đầu ti đúng cách

Mẹ không cần rửa đầu ti bằng xà phòng sau mỗi lần cho bú.

Thông thường, chỉ cần:

• Rửa tay sạch trước khi cho bé bú.
• Giữ vùng ngực sạch sẽ.
• Thay miếng lót thấm sữa thường xuyên nếu bị ẩm ướt.

Sau khi cho bé bú, mẹ có thể để một ít sữa mẹ khô tự nhiên trên đầu ti vì sữa mẹ có chứa nhiều thành phần hỗ trợ bảo vệ da.

4. Dưỡng ẩm và bảo vệ vùng da tổn thương

Khi đầu ti bị khô nứt, việc dưỡng ẩm phù hợp có thể giúp giảm khó chịu.

Một số sản phẩm dùng cho mẹ cho con bú có thành phần an toàn có thể được sử dụng theo hướng dẫn.

Mẹ cần tránh tự ý sử dụng các loại kem có chứa thành phần không phù hợp vì bé có thể tiếp xúc trực tiếp khi bú.

Xem thêm: Hướng dẫn vệ sinh cơ bản và chăm sóc da cho trẻ sơ sinh

5. Cho bé bú đúng thời điểm

Khi bé quá đói, bé thường bú mạnh và dễ làm mẹ đau hơn.

Mẹ nên tập nhận biết dấu hiệu đói sớm của trẻ:

• Bé quay đầu tìm vú.
• Đưa tay lên miệng.
• Có động tác mút môi.

Cho bé bú khi bé vừa đói sẽ giúp việc bú nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Những điều mẹ không nên làm khi bị nứt cổ gà

Một số sai lầm có thể khiến tình trạng lâu lành hơn:

Không cố chịu đau kéo dài mà không tìm nguyên nhân.

Không dùng thuốc bôi không rõ nguồn gốc.

Không vệ sinh đầu ti quá mức bằng cồn hoặc chất sát khuẩn mạnh.

Không tự ý ngừng cho bé bú hoàn toàn khi chưa cần thiết.

Không nghĩ rằng đau nhiều là điều bắt buộc khi nuôi con bằng sữa mẹ.

Khi nào mẹ cần đi khám?

Mẹ nên tìm sự hỗ trợ y tế nếu có các dấu hiệu:

• Vết nứt sâu, chảy máu nhiều.
• Đầu ti sưng đỏ, nóng, đau tăng.
• Có mủ hoặc dịch bất thường.
• Sốt, đau ngực, nghi ngờ viêm tuyến vú.
• Đã điều chỉnh cách bú nhưng vẫn đau kéo dài.

Đôi khi nguyên nhân không chỉ nằm ở vết nứt bên ngoài mà có thể liên quan đến nhiễm trùng hoặc vấn đề khác cần được đánh giá.

Lời nhắn dành cho những người mẹ đang gặp khó khăn khi cho con bú

Hành trình nuôi con bằng sữa mẹ không phải lúc nào cũng nhẹ nhàng như những hình ảnh đẹp mà chúng ta thường thấy.

Đằng sau một em bé được bú no là rất nhiều sự cố gắng, kiên trì và tình yêu thương của người mẹ.

Nếu bạn đang bị nứt cổ gà, đau rát khi cho con bú, hãy nhớ rằng bạn không cần phải âm thầm chịu đựng.

Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ trong tư thế bú, cách bé ngậm vú hoặc cách chăm sóc đầu ti cũng có thể giúp mẹ giảm đau rất nhiều.

Làm mẹ không cần phải hoàn hảo ngay từ đầu.

Mỗi ngày hiểu con thêm một chút, hiểu cơ thể mình thêm một chút, mẹ sẽ dần tìm được cách phù hợp nhất cho cả hai mẹ con.

Có câu nói rằng:

“Không có người mẹ nào sinh ra đã biết tất cả, nhưng tình yêu dành cho con sẽ giúp mẹ học được mọi điều cần thiết.”

Hãy yêu thương bản thân mình trong hành trình chăm sóc con. Bởi khi mẹ khỏe mạnh và hạnh phúc, em bé cũng sẽ nhận được những điều tốt đẹp nhất.

Kết luận

Nứt cổ gà khi cho con bú là tình trạng thường gặp nhưng hoàn toàn có thể cải thiện nếu mẹ tìm đúng nguyên nhân và chăm sóc đúng cách.

Giải pháp quan trọng nhất là giúp bé ngậm bắt vú đúng, điều chỉnh tư thế bú, giữ vệ sinh vùng đầu ti và chăm sóc vùng da tổn thương phù hợp.

Nếu tình trạng đau kéo dài, vết nứt nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu viêm nhiễm, mẹ nên được bác sĩ hoặc chuyên gia hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ thăm khám.

Nuôi con bằng sữa mẹ là một hành trình yêu thương. Mẹ không cần chịu đau để chứng minh tình yêu dành cho con. Một người mẹ khỏe mạnh cũng chính là món quà quý giá nhất dành cho em bé của mình.

---

Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 0978 682 315 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 357 035 (zalo)
• CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN5: 67 Trần Thị Nghỉ, Phường 1, Hạnh Thông, Gò Vấp, TP. HCM – 0967 533 868

 
 
 
 
 
✅Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec