Trẻ 10 tuổi khó ngủ thiếu chất gì là câu hỏi rất nhiều cha mẹ lo lắng khi thấy con trằn trọc, ngủ muộn, ngủ không sâu hoặc sáng dậy uể oải. Ở tuổi này, trẻ không còn quá nhỏ để dễ “dụ ngủ”, nhưng cũng chưa đủ lớn để tự hiểu cơ thể mình đang mệt, đang thiếu ngủ hay đang thiếu hụt dinh dưỡng. Có những bé khó ngủ vì học căng thẳng, dùng thiết bị điện tử quá nhiều, sinh hoạt thất thường. Nhưng cũng có trường hợp giấc ngủ bị ảnh hưởng bởi việc thiếu một số chất quan trọng như magie, vitamin D, canxi, sắt, vitamin nhóm B hoặc omega-3.
Mục lục
Câu chuyện nhỏ của một người mẹ có con 10 tuổi khó ngủ
Có một chị mẹ từng chia sẻ rằng con trai chị năm nay 10 tuổi, trước đây cứ lên giường khoảng 9 giờ tối là ngủ rất nhanh. Nhưng gần đây, bé nằm mãi đến 11 giờ vẫn còn xoay qua xoay lại. Có hôm bé than mỏi chân, có hôm lại nói “con buồn ngủ nhưng con không ngủ được”. Sáng dậy thì bé cáu gắt, ăn sáng ít, đến lớp khó tập trung.
Ban đầu, chị nghĩ con ham chơi, cố tình thức khuya. Chị la con, tắt đèn sớm hơn, thậm chí bắt con nằm yên không được nói chuyện. Nhưng càng ép, bé càng căng thẳng. Sau đó, khi nhìn lại kỹ hơn, chị mới nhận ra mấy tháng nay con ăn uống khá lệch. Bé ít ra nắng, không thích ăn cá, rau xanh ăn rất ít, sữa cũng uống thất thường. Buổi tối lại hay xem máy tính để học và chơi game.
Từ câu chuyện đó, mình mới thấy rằng trẻ khó ngủ không phải lúc nào cũng do “hư”, “nghịch” hay “lười ngủ”. Đôi khi cơ thể trẻ đang âm thầm báo hiệu rằng con đang thiếu sự cân bằng: thiếu ngủ đúng giờ, thiếu vận động, thiếu cảm giác an toàn, và cũng có thể thiếu một số dưỡng chất cần thiết.
Xem thêm: Trẻ chậm mọc tóc thiếu chất gì và cách bổ sung hiệu quả
Trẻ 10 tuổi khó ngủ có phải do thiếu chất không?
Câu trả lời là có thể có, nhưng không nên vội kết luận tất cả là do thiếu chất.
Giấc ngủ của trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Dinh dưỡng chỉ là một phần trong bức tranh lớn. Một đứa trẻ 10 tuổi có thể khó ngủ vì áp lực học tập, thay đổi tâm lý, dùng điện thoại quá sát giờ ngủ, uống trà sữa hoặc nước có caffeine, ít vận động ban ngày, phòng ngủ quá sáng, quá ồn hoặc do đang có bệnh lý như viêm mũi, khó thở khi ngủ, đau bụng, đau chân.
Tuy nhiên, dinh dưỡng vẫn là yếu tố rất đáng quan tâm. Vì cơ thể cần đủ chất để hệ thần kinh hoạt động ổn định, cơ bắp được thư giãn, hormone giấc ngủ được sản xuất đều đặn và trẻ có đủ năng lượng hồi phục sau một ngày học tập. Khi khẩu phần ăn thiếu hụt kéo dài, trẻ có thể ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc, hay mệt, dễ cáu, giảm tập trung và chậm phục hồi.
Vậy trẻ 10 tuổi khó ngủ thiếu chất gì? Dưới đây là những nhóm chất cha mẹ nên đặc biệt chú ý.
Trẻ 10 tuổi khó ngủ thiếu chất gì?
1. Thiếu magie
Magie là khoáng chất có vai trò quan trọng trong việc giúp hệ thần kinh thư giãn và hỗ trợ cơ bắp thả lỏng. Khi trẻ thiếu magie, con có thể dễ bồn chồn, khó vào giấc, hay mỏi chân, chuột rút, ngủ không sâu hoặc tỉnh giấc giữa đêm.
Ở tuổi đi học, trẻ thường vận động nhiều, học nhiều nhưng lại hay ăn thiếu rau xanh, các loại hạt, đậu, ngũ cốc nguyên hạt. Đây là những thực phẩm giàu magie nhưng không phải bé nào cũng thích ăn.
Cha mẹ có thể bổ sung magie qua bữa ăn bằng các món như rau lá xanh, chuối, bơ, đậu nành, đậu đen, hạt điều, hạnh nhân, yến mạch, gạo lứt. Không nên tự ý cho trẻ uống magie liều cao nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ, vì thừa chất cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa hoặc ảnh hưởng sức khỏe.
2. Thiếu vitamin D
Vitamin D thường được nhắc đến nhiều với xương và chiều cao, nhưng chất này cũng liên quan đến hệ miễn dịch, tâm trạng và chất lượng giấc ngủ. Trẻ ít ra nắng, học trong nhà nhiều, thường xuyên dùng kem chống nắng toàn thân hoặc ăn uống thiếu thực phẩm giàu vitamin D có thể có nguy cơ thiếu hụt.
Khi thiếu vitamin D, trẻ có thể mệt mỏi, đau nhức xương cơ, ngủ không ngon, hay ốm vặt hoặc chậm phát triển chiều cao. Tuy nhiên, các dấu hiệu này không đặc hiệu, nên muốn biết chính xác thường cần xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ.
Cha mẹ có thể hỗ trợ con bằng cách cho trẻ vận động ngoài trời hợp lý, ăn thêm cá béo, trứng, sữa và các thực phẩm được tăng cường vitamin D. Nếu nghi ngờ thiếu nhiều, nên đưa trẻ đi kiểm tra thay vì tự mua vitamin D liều cao cho uống kéo dài.
3. Thiếu canxi
Canxi không chỉ cần cho xương và răng mà còn tham gia vào hoạt động của cơ và thần kinh. Một số trẻ thiếu canxi có thể hay đau mỏi chân, khó chịu về đêm, ngủ không yên giấc hoặc hay trở mình. Tuy nhiên, khó ngủ không thể chỉ nhìn vào đó rồi kết luận thiếu canxi ngay.
Trẻ 10 tuổi đang ở giai đoạn phát triển nhanh, nhu cầu canxi khá cao. Nếu trẻ ít uống sữa, ít ăn tôm cá, đậu phụ, rau xanh, hoặc hấp thu kém, nguy cơ thiếu canxi có thể tăng lên.
Cha mẹ nên ưu tiên bổ sung qua bữa ăn trước: sữa và chế phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua, đậu phụ, rau cải xanh. Đồng thời cần nhớ rằng canxi muốn hấp thu tốt cần có vitamin D và vận động phù hợp. Chỉ bổ sung canxi dạng viên khi thật sự cần và có hướng dẫn, vì bổ sung sai có thể gây táo bón hoặc dư thừa không tốt.
4. Thiếu sắt
Nhiều cha mẹ nghĩ thiếu sắt chỉ gây thiếu máu, xanh xao. Nhưng thiếu sắt cũng có thể khiến trẻ mệt mỏi, giảm tập trung, dễ cáu gắt, học kém hơn và ngủ không ngon. Một số trẻ có biểu hiện bồn chồn chân, khó chịu ở chân vào buổi tối, cứ muốn cử động chân nên rất khó ngủ.
Trẻ có nguy cơ thiếu sắt nếu ăn ít thịt cá, kén ăn, hay bỏ bữa, ăn nhiều đồ ngọt nhưng ít thực phẩm giàu đạm, hoặc có vấn đề về tiêu hóa làm hấp thu kém. Với bé gái gần tuổi dậy thì, khi bắt đầu có kinh nguyệt, nhu cầu sắt cũng cần được chú ý hơn.
Thực phẩm giàu sắt gồm thịt đỏ, gan, trứng, cá, đậu, rau xanh đậm. Nên kết hợp với thực phẩm giàu vitamin C như cam, ổi, kiwi, cà chua để hỗ trợ hấp thu sắt tốt hơn. Nếu nghi ngờ thiếu sắt, cha mẹ nên cho trẻ xét nghiệm máu trước khi bổ sung viên sắt.
5. Thiếu vitamin nhóm B
Vitamin nhóm B tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng và hoạt động của hệ thần kinh. Khi thiếu vitamin nhóm B, trẻ có thể mệt mỏi, dễ cáu, kém tập trung, ăn uống kém và ngủ không sâu.
Những trẻ ăn uống đơn điệu, chỉ thích cơm trắng, mì, bánh ngọt, đồ chiên, ít thịt cá, ít trứng, ít rau có thể dễ thiếu hụt nhóm vitamin này. Đặc biệt, khi trẻ học nhiều, căng thẳng kéo dài, cơ thể cũng cần được nuôi dưỡng tốt hơn.
Nguồn vitamin nhóm B có trong thịt, cá, trứng, sữa, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, rau xanh. Thay vì chỉ cho con uống thuốc bổ, cha mẹ nên bắt đầu từ việc làm phong phú bữa ăn hằng ngày.
6. Thiếu omega-3
Omega-3 là nhóm chất béo tốt, quan trọng cho não bộ, thị lực, khả năng tập trung và điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể. Trẻ thiếu omega-3 không nhất thiết sẽ mất ngủ ngay, nhưng chế độ ăn quá thiếu chất béo tốt có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh và tâm trạng của trẻ.
Một số trẻ ít ăn cá, đặc biệt là cá béo, lại hay ăn đồ chiên rán, xúc xích, gà rán, bánh kẹo. Lúc này, cơ thể có thể dư năng lượng nhưng thiếu chất lượng dinh dưỡng. Trẻ có thể vẫn tăng cân nhưng lại hay mệt, khó tập trung, cảm xúc thất thường và ngủ kém.
Cha mẹ có thể cho trẻ ăn cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích, trứng, hạt chia, hạt óc chó. Với sản phẩm bổ sung omega-3, nên chọn loại phù hợp lứa tuổi, nguồn gốc rõ ràng và dùng đúng liều.
7. Thiếu protein và tryptophan
Tryptophan là một axit amin có trong thực phẩm giàu đạm, liên quan đến quá trình tạo serotonin và melatonin, hai chất có vai trò quan trọng với tâm trạng và giấc ngủ. Nếu trẻ ăn quá ít đạm, bỏ bữa tối hoặc chỉ ăn tinh bột đơn giản, cơ thể có thể thiếu nguyên liệu cần thiết cho quá trình hồi phục ban đêm.
Nguồn thực phẩm tốt gồm trứng, sữa, thịt nạc, cá, đậu phụ, các loại đậu, hạt. Một bữa tối nhẹ nhàng nhưng đủ chất sẽ tốt hơn nhiều so với việc trẻ ăn quá no, quá nhiều dầu mỡ hoặc ăn vặt sát giờ ngủ.
Xem thêm: Kẽm có tác dụng gì với nữ? Cách bổ sung hiệu quả, an toàn
Không chỉ thiếu chất, trẻ 10 tuổi khó ngủ còn vì thói quen sinh hoạt
Một điều cha mẹ cần nhớ là bổ sung chất không thể thay thế cho nếp ngủ đúng. Có những bé ăn uống không quá thiếu, nhưng vẫn khó ngủ vì buổi tối xem điện thoại, tivi hoặc máy tính quá lâu. Ánh sáng xanh từ màn hình có thể làm não bộ tỉnh táo hơn, khiến trẻ khó buồn ngủ dù cơ thể đã mệt.
Ngoài ra, nếu trẻ học bài sát giờ ngủ, bị la mắng trước khi đi ngủ, phòng ngủ quá nóng, quá sáng hoặc cuối tuần ngủ nướng quá nhiều, nhịp sinh học cũng dễ bị rối loạn.
Trẻ 10 tuổi cần một lịch sinh hoạt đều đặn. Cơ thể trẻ rất thích sự lặp lại. Khi mỗi tối con được tắm rửa, ăn nhẹ nếu cần, đọc sách, tắt thiết bị điện tử và đi ngủ trong một khung giờ quen thuộc, não bộ sẽ dần hiểu rằng đã đến lúc nghỉ ngơi.
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ 10 tuổi khó ngủ?
Trước tiên, hãy quan sát con trong 1 đến 2 tuần. Con khó ngủ mấy đêm mỗi tuần? Mất bao lâu mới ngủ được? Có thức giấc giữa đêm không? Sáng dậy có mệt không? Con có đau chân, chuột rút, ngáy, khó thở, ác mộng, lo âu hay thay đổi tâm trạng không?
Tiếp theo, hãy nhìn lại bữa ăn của con. Một ngày con có ăn đủ đạm không? Có rau xanh không? Có trái cây không? Có uống sữa hoặc dùng thực phẩm giàu canxi không? Có ăn cá không? Có thường xuyên ăn bánh kẹo, trà sữa, nước ngọt, mì gói không?
Sau đó, cha mẹ có thể điều chỉnh theo hướng nhẹ nhàng. Bữa tối nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 2 đến 3 tiếng, không quá no, không nhiều dầu mỡ. Trước khi ngủ có thể cho con uống một ly sữa ấm nếu con hợp sữa. Hạn chế thiết bị điện tử trước giờ ngủ khoảng 60 phút. Khuyến khích con vận động ngoài trời ban ngày, nhưng tránh vận động quá mạnh sát giờ đi ngủ.
Điều quan trọng là đừng biến giấc ngủ thành một cuộc chiến. Càng quát mắng, trẻ càng căng thẳng và càng khó ngủ. Thay vào đó, cha mẹ có thể ngồi cạnh con, hỏi nhẹ: “Dạo này con có lo chuyện gì không?” Đôi khi, thứ trẻ cần không chỉ là một viên bổ sung, mà là cảm giác được lắng nghe.
Khi nào nên đưa trẻ đi khám?
Nếu trẻ khó ngủ kéo dài trên 2 đến 3 tuần, ảnh hưởng học tập, mệt mỏi ban ngày, sụt cân, chán ăn, đau đầu, đau chân nhiều, chuột rút thường xuyên, ngáy to, ngưng thở khi ngủ, hồi hộp, lo âu rõ rệt hoặc có biểu hiện bất thường về hành vi, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám.
Bác sĩ có thể thăm khám, hỏi kỹ chế độ ăn ngủ và chỉ định xét nghiệm khi cần, ví dụ kiểm tra thiếu máu, sắt, vitamin D hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Việc này giúp tránh tình trạng cha mẹ tự bổ sung nhiều loại cùng lúc nhưng không biết con thật sự thiếu gì.
Kết luận
Trẻ 10 tuổi khó ngủ thiếu chất gì? Trẻ có thể liên quan đến thiếu magie, vitamin D, canxi, sắt, vitamin nhóm B, omega-3 hoặc thiếu đạm chất lượng tốt. Tuy nhiên, khó ngủ ở trẻ không chỉ đến từ dinh dưỡng mà còn liên quan đến thói quen sinh hoạt, áp lực học tập, thiết bị điện tử, vận động và cảm xúc của con.
Cha mẹ đừng vội trách con “sao mãi không chịu ngủ”, cũng đừng vội tự mua thật nhiều thuốc bổ. Hãy bắt đầu bằng việc quan sát, điều chỉnh bữa ăn, xây dựng nếp ngủ đều đặn và tạo cho con cảm giác an toàn trước giờ đi ngủ. Một đứa trẻ ngủ ngon không chỉ lớn lên khỏe mạnh hơn, mà còn vui vẻ hơn, học tốt hơn và có nhiều năng lượng để bước qua tuổi thơ một cách nhẹ nhàng.
PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA SÀI GÒN ĐÀ LẠT
Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679
Nhận tư vấn chuyên sâu từ Bs Hạnh: Tại đây
- CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt – 097 868 22 15 (zalo)
- CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 25 70 25 (zalo)
- CN2: Ngã 2 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
- CN4: 151 Lê Hồng Phong, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh – 0967 522 868 (zalo)
Hãy nhấn theo dõi các trang mạng xã hội của Bác sĩ Hạnh để nhận được nhiều kiến thức bổ ích:
Kênh YouTube: Bác Sĩ Hạnh Official
Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
Facebook fanpage: Dr Hạnh
Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec
Khám phá thêm từ Bác Sĩ Hạnh
Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.
Pingback: Trẻ khóc đêm thiếu chất gì? Vi chất - Bác Sĩ Hạnh