Vô sinh có di truyền không? Bác sĩ chia sẻ cách sinh con an toàn

Vô sinh có di truyền không là thắc mắc của nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Thực tế, một số bệnh lý di truyền có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản ở cả nam và nữ. Tuy nhiên, với tiến bộ y học, nhiều người mang gen bệnh vẫn có thể sinh con khỏe mạnh. Bác sĩ Hạnh sẽ chia sẻ vấn đề này cụ thể qua bài viết dưới đây. 

1. Vô sinh có di truyền không?

Một số trường hợp vô sinh có yếu tố di truyền. Nhiều nghiên cứu cho thấy bất thường gen có thể gây rối loạn sinh sản. Các đột biến này ảnh hưởng đến tinh trùng, trứng hoặc khả năng thụ tinh. Tuy nhiên, không phải mọi người vô sinh đều do di truyền.

Vô sinh di truyền thường liên quan đến nhiễm sắc thể hoặc gen bất thường. Những bất thường này có thể di truyền từ cha hoặc mẹ. Chúng gây rối loạn phát triển cơ quan sinh dục hoặc chức năng sinh sản. Một số bệnh di truyền như Klinefelter hay Turner là ví dụ điển hình.

Ngược lại, vô sinh mắc phải không liên quan đến di truyền. Nguyên nhân có thể do viêm nhiễm, stress, môi trường hoặc tuổi tác. Điều này có nghĩa, nếu cha mẹ vô sinh, con cái không chắc bị vô sinh.

Để biết rõ nguyên nhân, nên làm xét nghiệm di truyền sinh sản. Xét nghiệm giúp xác định gen hoặc nhiễm sắc thể bất thường. Bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị phù hợp với từng trường hợp.

2. Các bệnh lý di truyền gây vô sinh phổ biến

Một số bệnh di truyền ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản. Những rối loạn này có thể gặp ở cả nam và nữ. Chúng làm giảm chức năng tinh trùng, trứng hoặc quá trình thụ thai.

2.1. Ở nam giới

• Hội chứng Klinefelter (XXY) là nguyên nhân di truyền phổ biến nhất ở nam giới. Người mắc có thêm một nhiễm sắc thể X bất thường. Tinh hoàn nhỏ, lượng testosterone thấp và ít tinh trùng. Phần lớn bệnh nhân bị vô tinh hoặc giảm khả năng sinh sản.
• Đột biến gen AZF trên nhiễm sắc thể Y cũng gây vô sinh. Đây là vùng gen quyết định quá trình sinh tinh. Khi gen này mất đoạn, cơ thể không thể sản xuất tinh trùng.
• Đột biến gen CFTR gây tắc ống dẫn tinh bẩm sinh. Người bệnh vẫn sản xuất tinh trùng nhưng không thể xuất tinh ra ngoài. Tình trạng này có thể phát hiện bằng xét nghiệm gen.

2.2. Ở nữ giới

• Hội chứng Turner (XO) là rối loạn di truyền ở nữ. Người mắc chỉ có một nhiễm sắc thể X thay vì hai. Buồng trứng kém phát triển và không rụng trứng bình thường. Phần lớn phụ nữ Turner bị vô sinh tự nhiên.
• Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) có yếu tố di truyền rõ ràng. Gen di truyền ảnh hưởng đến nội tiết và khả năng rụng trứng. PCOS gây rối loạn kinh nguyệt, tăng cân và khó thụ thai.
• Suy buồng trứng sớm do di truyền cũng là nguyên nhân phổ biến. Một số gen bất thường làm giảm số lượng trứng từ tuổi trẻ. Người mắc thường mãn kinh sớm, giảm khả năng sinh con.

2.3. Cơ chế chung của các bệnh di truyền này

Các bệnh lý trên đều liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể hoặc gen sinh sản. Chúng ảnh hưởng đến quá trình tạo tinh trùng hoặc rụng trứng. Một số trường hợp di truyền từ cha mẹ, số khác là đột biến mới. Phát hiện sớm bằng xét nghiệm di truyền giúp điều trị kịp thời.

Xem thêm: Vô sinh thứ phát là gì? Hiểu đúng để sớm điều trị thành công

3. Vô sinh do di truyền có chữa được không?

Vô sinh do di truyền không thể chữa khỏi hoàn toàn.Tuy nhiên, nhiều trường hợp vẫn có thể điều trị hỗ trợ thành công. Mục tiêu điều trị là tối ưu khả năng sinh sản hiện có. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp từng nguyên nhân.

3.1. Ở nam giới

Nếu nam giới vẫn còn tinh trùng, bác sĩ có thể làm ICSI hoặc IVF. Kỹ thuật tiêm tinh trùng vào trứng (ICSI) giúp tăng tỷ lệ thụ tinh. Khi không có tinh trùng, có thể lấy mẫu tinh trùng trực tiếp từ tinh hoàn (TESE). Nếu tinh hoàn không sinh tinh, có thể cân nhắc tinh trùng hiến tặng.

3.2. Ở nữ giới

Phụ nữ bị rối loạn rụng trứng nhẹ có thể dùng thuốc kích thích buồng trứng. Nếu buồng trứng suy nặng, bác sĩ có thể đề xuất thụ tinh ống nghiệm với trứng hiến. Một số trường hợp có thể dùng kỹ thuật PGT (sàng lọc phôi di truyền) để chọn phôi khỏe. PGT giúp loại bỏ phôi mang gen bất thường trước khi cấy.

4. Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại

Công nghệ hỗ trợ sinh sản ngày nay phát triển mạnh. Nhiều kỹ thuật tiên tiến giúp người vô sinh di truyền vẫn có con khỏe mạnh. Các phương pháp này không chữa khỏi gen lỗi, nhưng giúp chọn phôi khỏe, loại bỏ bất thường di truyền.

4.1. Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)

IVF cho phép trứng và tinh trùng thụ tinh ngoài cơ thể. Phôi được nuôi cấy, chọn lọc rồi cấy vào tử cung. Phương pháp này thường kết hợp sàng lọc phôi PGT để tránh di truyền bệnh.

4.2. Tiêm tinh trùng vào trứng (ICSI)

Bác sĩ tiêm trực tiếp một tinh trùng vào trứng. Phù hợp với nam giới tinh trùng yếu hoặc ít. ICSI tăng tỉ lệ thụ tinh ngay cả khi tinh trùng rất thấp.

4.3. Sàng lọc phôi di truyền (PGT/PGD)

PGT giúp phát hiện và loại bỏ phôi mang gen bệnh. Chỉ phôi khỏe mạnh mới được chọn để cấy vào tử cung. Kỹ thuật này giảm nguy cơ truyền bệnh cho con.

4.4. Lấy tinh trùng từ tinh hoàn (TESE/MESA)

Khi không có tinh trùng trong tinh dịch, bác sĩ có thể lấy trực tiếp từ tinh hoàn. Tinh trùng thu được dùng cho IVF hoặc ICSI.

4.5. Sử dụng trứng, tinh trùng hoặc phôi hiến tặng

Khi không thể lấy mẫu của chính mình, có thể dùng mẫu hiến. Nguồn hiến được kiểm tra kỹ, đảm bảo không mang gen bất thường.

4.6. Bảo tồn sinh sản

Người mang gen bệnh nên đông lạnh trứng, tinh trùng hoặc phôi sớm. Điều này giúp giữ lại tế bào khỏe mạnh để sử dụng sau này.

4.7. Tư vấn di truyền trước điều trị

Tư vấn di truyền giúp xác định nguy cơ bệnh di truyền. Bác sĩ sẽ chọn phương pháp phù hợp và an toàn nhất.

Nếu bạn đang lo lắng về vấn đề vô sinh do di truyền, hãy đến Phòng khám Sản Phụ khoa Sài Gòn Đà Lạt của Bác sĩ Hạnh. Tại đây, bạn sẽ được tư vấn sinh sản chuyên sâu, xét nghiệm di truyền hiện đại và lên phác đồ điều trị cá nhân hóa giúp tăng cơ hội sinh con khỏe mạnh, an toàn và hạnh phúc.

Hotline: 1900066679

Xem thêm: Lần đầu đi khám hiếm muộn nên đi vào ngày nào? Giải đáp cùng chuyên gia

5.  Biện pháp phòng ngừa và tư vấn sinh sản

Phòng ngừa vô sinh di truyền cần bắt đầu từ ý thức và lối sống. Mỗi cặp vợ chồng nên chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản sớm. Phát hiện sớm bất thường di truyền giúp tăng cơ hội sinh con khỏe mạnh. Một số biện pháp như: 

5.1. Khám sức khỏe sinh sản định kỳ

Người có tiền sử vô sinh trong gia đình nên kiểm tra sớm. Bác sĩ sẽ đánh giá hormone, tinh trùng, trứng và yếu tố di truyền.  Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện bệnh lý trước khi quá muộn.

5.2. Duy trì lối sống lành mạnh

Hạn chế rượu, thuốc lá và các chất kích thích gây hại tinh trùng, trứng. Ăn uống đủ chất, tăng rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu kẽm. Ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng kéo dài, giữ cân nặng hợp lý. Tránh tiếp xúc môi trường độc hại, hóa chất và bức xạ.

5.3. Tư vấn di truyền trước hôn nhân hoặc mang thai

Tư vấn di truyền giúp đánh giá nguy cơ bệnh di truyền ở thế hệ sau. Bác sĩ sẽ kiểm tra gen của cả hai vợ chồng. Nếu phát hiện gen bất thường, có thể cân nhắc sàng lọc phôi trước cấy. Tư vấn trước hôn nhân giúp phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu.

5.4. Giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng

Cần tuyên truyền kiến thức về sức khỏe sinh sản di truyền. Giúp người trẻ hiểu tầm quan trọng của kiểm tra gen và lối sống. Xã hội cần khuyến khích khám tiền hôn nhân và sàng lọc di truyền.

Vô sinh do di truyền không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn khả năng làm cha mẹ. Ngày nay, y học hiện đại đã giúp nhiều cặp vợ chồng vượt qua rào cản di truyền để sinh con khỏe mạnh. Việc tư vấn di truyền sớm, khám sức khỏe định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa quan trọng để phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

---

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA SÀI GÒN ĐÀ LẠT

Nhận tư vấn chuyên sâu từ Bs Hạnh: Tại đây

Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 097 868 23 15 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 35 70 35 (zalo)
• CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN4: 151 Lê Hồng Phong, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh – 0967 533 868 (zalo)

Hãy nhấn theo dõi các trang mạng xã hội của Bác sĩ Hạnh để nhận được nhiều kiến thức bổ ích:
✅Kênh YouTube: Bác Sĩ Hạnh Official
✅Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
✅Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
✅Facebook fanpage: Dr Hạnh
✅Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
✅Facebook Phòng Khám 1: Chi nhánh Đà Lạt
✅Facebook Phòng Khám 2: Chi nhánh Đức Trọng