Có nhiều ba mẹ từng giật mình tỉnh giấc giữa đêm vì nghe tiếng “ken két” phát ra từ phòng con. Ban đầu, ba mẹ nghĩ chắc con ngủ mơ hoặc chỉ là một thói quen nhỏ. Nhưng vài đêm sau, âm thanh ấy vẫn lặp lại. Có bé còn nghiến răng mạnh đến mức sáng dậy than đau hàm, mỏi miệng, nhức đầu hoặc ê răng.

Một người mẹ từng chia sẻ rằng:
“Con tôi ăn uống cũng bình thường, nhưng đêm nào ngủ cũng nghiến răng. Tôi lo không biết con có thiếu canxi, thiếu chất gì hay có giun không.”

Đây là thắc mắc rất phổ biến. Trong dân gian, nhiều người thường cho rằng trẻ nghiến răng là do thiếu canxi hoặc do có giun. Thực tế, nghiến răng ở trẻ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau: từ thay răng, lệch khớp cắn, căng thẳng tâm lý, rối loạn giấc ngủ cho đến thiếu hụt một số vi chất.

Vậy trẻ nghiến răng thiếu chất gì? Khi nào là bình thường, khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Nghiến răng ở trẻ là gì?

Nghiến răng là tình trạng trẻ siết chặt hai hàm răng hoặc chà xát răng trên và răng dưới vào nhau một cách vô thức. Tình trạng này thường xảy ra khi trẻ ngủ, nhưng cũng có thể xuất hiện ban ngày khi trẻ căng thẳng, tập trung hoặc lo lắng.

Nghiến răng ở trẻ có thể biểu hiện bằng:

Tiếng kêu ken két khi ngủ.

Trẻ hay mỏi hàm khi thức dậy.

Đau vùng thái dương, đau đầu nhẹ buổi sáng.

Răng bị mòn, sứt mẻ hoặc ê buốt.

Trẻ ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc.

Trẻ hay cắn chặt răng khi lo lắng hoặc tức giận.

Ở nhiều trẻ, nghiến răng chỉ xuất hiện trong một giai đoạn ngắn rồi tự hết. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, nghiến mạnh hoặc làm ảnh hưởng đến răng, hàm, giấc ngủ, ba mẹ không nên xem nhẹ.

Trẻ nghiến răng thiếu chất gì?

1. Thiếu canxi

Canxi là khoáng chất quan trọng đối với sự phát triển xương, răng và hoạt động của cơ thần kinh. Vì vậy, khi thấy trẻ nghiến răng, nhiều ba mẹ nghĩ ngay đến thiếu canxi.

Thiếu canxi có thể khiến trẻ dễ gặp các biểu hiện như:

Răng mọc chậm hoặc men răng yếu.

Hay đau nhức chân, chuột rút.

Khó ngủ, ngủ không sâu.

Ra mồ hôi trộm.

Dễ giật mình.

Tuy nhiên, không phải cứ trẻ nghiến răng là chắc chắn thiếu canxi. Nghiến răng chỉ là một dấu hiệu không đặc hiệu. Muốn biết trẻ có thiếu canxi hay không, cần xem xét tổng thể chế độ ăn, tốc độ phát triển, biểu hiện lâm sàng và khi cần có thể làm xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ.

Các thực phẩm giàu canxi có thể bổ sung cho trẻ gồm:

Sữa và các sản phẩm từ sữa.

Tôm, cua, cá nhỏ ăn cả xương.

Đậu phụ.

Rau xanh đậm.

Mè, hạt chia, hạnh nhân.

Điều quan trọng là không nên tự ý cho trẻ uống canxi liều cao kéo dài nếu chưa có hướng dẫn chuyên môn, vì dư canxi cũng có thể gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

2. Thiếu vitamin D

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi và phốt pho tốt hơn, từ đó hỗ trợ phát triển xương và răng.

Nếu trẻ thiếu vitamin D, việc bổ sung canxi qua ăn uống đôi khi vẫn không hiệu quả vì cơ thể hấp thu kém. Trẻ thiếu vitamin D có thể có các biểu hiện:

Chậm mọc răng.

Ngủ không ngon.

Ra mồ hôi nhiều, nhất là vùng đầu.

Dễ quấy khóc về đêm.

Xương, răng phát triển chưa tối ưu.

Với những trẻ ít ra ngoài trời, thường ở trong nhà, ít tiếp xúc ánh nắng hoặc chế độ ăn nghèo vitamin D, nguy cơ thiếu vitamin D sẽ cao hơn.

Nguồn vitamin D đến từ:

Ánh nắng mặt trời phù hợp.

Cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi.

Lòng đỏ trứng.

Sữa hoặc thực phẩm có tăng cường vitamin D.

Việc bổ sung vitamin D cho trẻ cần đúng liều theo độ tuổi và tình trạng cụ thể. Ba mẹ nên hỏi bác sĩ nhi khoa nếu nghi ngờ con thiếu vitamin D.

3. Thiếu magie

Magie là khoáng chất tham gia vào hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp. Khi thiếu magie, trẻ có thể dễ bị căng cơ, ngủ không sâu, bồn chồn hoặc dễ kích thích.

Một số trẻ nghiến răng khi ngủ có thể liên quan đến tình trạng căng cơ hàm hoặc hệ thần kinh dễ bị kích thích. Vì vậy, magie cũng là một vi chất được nhắc đến khi nói về nghiến răng.

Dấu hiệu gợi ý trẻ có thể thiếu magie gồm:

Dễ cáu gắt.

Ngủ không yên.

Hay mỏi cơ, chuột rút.

Mệt mỏi.

Thích ăn đồ ngọt hoặc ăn uống thất thường.

Thực phẩm giàu magie gồm:

Rau xanh đậm.

Chuối.

Bơ.

Các loại hạt.

Đậu đen, đậu xanh.

Yến mạch.

Với trẻ biếng ăn, ăn ít rau, ít hạt, ít đậu, chế độ ăn đơn điệu, ba mẹ nên chú ý tăng cường thực phẩm tự nhiên trước khi nghĩ đến bổ sung dạng viên.

Xem thêm: Tróc da đầu ngón tay thiếu chất gì?

4. Thiếu kẽm

Kẽm có vai trò quan trọng trong miễn dịch, tăng trưởng, vị giác và quá trình phát triển của trẻ. Trẻ thiếu kẽm thường dễ biếng ăn, chậm tăng cân, ngủ không ngon và dễ mắc bệnh vặt.

Nghiến răng không phải là dấu hiệu điển hình nhất của thiếu kẽm, nhưng nếu trẻ vừa nghiến răng, vừa biếng ăn, chậm lớn, tóc móng yếu, hay ốm vặt thì ba mẹ nên lưu ý.

Thực phẩm giàu kẽm gồm:

Hàu, hải sản.

Thịt bò, thịt gà.

Trứng.

Các loại đậu.

Hạt bí, hạt điều.

Với trẻ nhỏ, bổ sung kẽm cần đúng liều và đúng thời điểm. Không nên tự ý dùng kéo dài vì có thể ảnh hưởng đến hấp thu các vi chất khác.

5. Thiếu vitamin nhóm B

Vitamin nhóm B có vai trò trong chuyển hóa năng lượng và hoạt động của hệ thần kinh. Khi thiếu nhóm vitamin này, trẻ có thể dễ mệt, ngủ không ngon, ăn uống kém, dễ cáu gắt hoặc kém tập trung.

Một số trẻ có thói quen ăn uống lệch, thích đồ ngọt, ít ăn rau, ít ăn thịt cá có thể thiếu hụt vitamin nhóm B ở mức độ nhẹ.

Nguồn vitamin nhóm B gồm:

Thịt, cá, trứng.

Sữa.

Ngũ cốc nguyên hạt.

Các loại đậu.

Rau xanh.

Nếu trẻ nghiến răng kèm mệt mỏi, kém ăn, da niêm mạc nhợt, ba mẹ nên cho con kiểm tra sức khỏe tổng quát thay vì chỉ tự mua vitamin cho con uống.

Trẻ nghiến răng có phải do giun không?

Nhiều ba mẹ nghe người lớn nói: “Trẻ nghiến răng là có giun.” Thực tế, nhiễm giun có thể làm trẻ khó chịu, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, ngủ không yên, nhưng không phải cứ nghiến răng là do giun.

Nếu trẻ có các dấu hiệu như:

Đau bụng quanh rốn.

Ngứa hậu môn về đêm.

Ăn nhiều nhưng chậm tăng cân.

Rối loạn tiêu hóa.

Da xanh, mệt mỏi.

Thì ba mẹ nên đưa trẻ đi khám để được tư vấn tẩy giun đúng độ tuổi và đúng cách. Không nên tự suy đoán chỉ dựa vào tiếng nghiến răng.

Những nguyên nhân khác khiến trẻ nghiến răng

Trẻ đang mọc răng hoặc thay răng

Ở giai đoạn mọc răng sữa, thay răng hoặc răng mọc chưa đều, trẻ có thể cảm thấy khó chịu trong miệng và vô thức nghiến răng khi ngủ.

Đây là nguyên nhân khá thường gặp. Nếu trẻ vẫn ăn ngủ tốt, răng không bị mòn nhiều, không đau hàm, tình trạng có thể giảm dần khi răng ổn định hơn.

Lệch khớp cắn

Khi răng trên và răng dưới không khớp nhau tốt, trẻ có thể nghiến răng như một phản xạ vô thức để tìm vị trí hàm dễ chịu hơn.

Nếu ba mẹ thấy trẻ có răng mọc lệch, hàm lệch, cắn không đều, nên cho trẻ khám nha khoa để được đánh giá.

Căng thẳng, lo âu

Trẻ nhỏ cũng có stress, chỉ là con chưa biết diễn đạt như người lớn.

Những thay đổi như đi học mới, bị la mắng nhiều, áp lực học tập, sợ hãi, thiếu cảm giác an toàn có thể khiến trẻ căng thẳng. Khi ngủ, cơ thể vẫn còn trong trạng thái căng, dẫn đến siết hàm hoặc nghiến răng.

Đôi khi, tiếng nghiến răng ban đêm không chỉ là chuyện răng miệng, mà là lời nhắc ba mẹ nên quan sát cảm xúc của con nhiều hơn.

Rối loạn giấc ngủ

Trẻ ngủ không sâu, hay thức giấc, ngáy, thở miệng hoặc có vấn đề đường hô hấp trên cũng có thể nghiến răng nhiều hơn.

Nếu trẻ nghiến răng kèm ngủ ngáy to, thở khò khè, há miệng khi ngủ, ba mẹ nên cho trẻ kiểm tra tai mũi họng.

Xem thêm: Chân bị tróc da thiếu chất gì? Cách nhận biết và cải thiện sớm

Một câu chuyện nhỏ: Khi mẹ học cách lắng nghe tiếng nghiến răng của con

Có một bé trai 6 tuổi, mỗi đêm ngủ đều nghiến răng rất mạnh. Mẹ bé ban đầu nghĩ con thiếu canxi nên mua canxi về cho uống. Uống một thời gian, tình trạng không cải thiện.

Sau đó mẹ đưa con đi khám. Bác sĩ phát hiện bé có răng mọc lệch nhẹ, ngủ không sâu và gần đây bé cũng đang căng thẳng vì mới chuyển trường. Chế độ ăn của bé lại khá ít rau, ít sữa, hay ăn bánh kẹo.

Mẹ bắt đầu thay đổi từng chút một. Buổi tối mẹ không cho con xem màn hình quá lâu. Trước khi ngủ, mẹ kể chuyện và trò chuyện với con. Bữa ăn được bổ sung thêm sữa, cá, trứng, rau xanh. Bé cũng được khám răng định kỳ để theo dõi khớp cắn.

Sau vài tháng, tiếng nghiến răng thưa dần. Điều mẹ nhận ra không chỉ là con cần thêm vài chất dinh dưỡng, mà con cần một nhịp sống cân bằng hơn, một giấc ngủ tốt hơn và cảm giác được lắng nghe nhiều hơn.

Ba mẹ nên làm gì khi trẻ nghiến răng?

Quan sát tần suất và mức độ

Ba mẹ nên theo dõi:

Trẻ nghiến răng mỗi đêm hay thỉnh thoảng.

Nghiến nhẹ hay nghiến mạnh.

Có đau hàm, ê răng, đau đầu buổi sáng không.

Răng có mòn, sứt, nhạy cảm không.

Trẻ có ngủ ngáy, thở miệng, khó ngủ không.

Những thông tin này rất hữu ích khi đưa trẻ đi khám.

Điều chỉnh chế độ ăn

Nên cho trẻ ăn đa dạng, đủ nhóm chất:

Tinh bột tốt.

Chất đạm.

Chất béo lành mạnh.

Rau xanh.

Trái cây.

Sữa hoặc sản phẩm từ sữa nếu phù hợp.

Không nên để trẻ ăn quá nhiều bánh kẹo, nước ngọt, đồ chiên rán vì vừa ảnh hưởng răng miệng, vừa làm bữa ăn chính kém chất lượng.

Chăm sóc giấc ngủ

Trước khi ngủ, nên giúp trẻ thư giãn bằng cách:

Giảm xem điện thoại, tivi.

Không la mắng trẻ sát giờ ngủ.

Tạo không gian ngủ yên tĩnh.

Cho trẻ ngủ đúng giờ.

Có thể đọc sách, kể chuyện hoặc trò chuyện nhẹ nhàng.

Một giấc ngủ an toàn và dễ chịu có thể làm giảm nhiều hành vi vô thức khi ngủ, trong đó có nghiến răng.

Khám nha khoa định kỳ

Nếu trẻ nghiến răng kéo dài, ba mẹ nên cho trẻ khám nha khoa để kiểm tra:

Mòn răng.

Khớp cắn.

Răng mọc lệch.

Tổn thương men răng.

Trong một số trường hợp, nha sĩ có thể tư vấn máng bảo vệ răng hoặc hướng điều chỉnh phù hợp. Tuy nhiên, không phải trẻ nào nghiến răng cũng cần dùng máng, nên cần được đánh giá trực tiếp.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:

Trẻ nghiến răng hầu như mỗi đêm.

Nghiến mạnh, nghe rõ tiếng.

Trẻ đau hàm, đau đầu buổi sáng.

Răng mòn, ê buốt, sứt mẻ.

Trẻ ngủ ngáy, thở miệng, ngủ không sâu.

Trẻ biếng ăn, chậm tăng cân, mệt mỏi.

Có dấu hiệu nghi ngờ thiếu chất hoặc bệnh lý khác.

Nghiến răng kéo dài không nên chỉ xử lý bằng cách bổ sung canxi hoặc tẩy giun theo kinh nghiệm dân gian. Cần tìm đúng nguyên nhân để chăm sóc trẻ đúng cách.

Kết luận

Trẻ nghiến răng có thể liên quan đến thiếu canxi, vitamin D, magie, kẽm hoặc vitamin nhóm B. Tuy nhiên, đây không phải là nguyên nhân duy nhất. Nhiều trẻ nghiến răng do mọc răng, thay răng, lệch khớp cắn, căng thẳng, rối loạn giấc ngủ hoặc vấn đề hô hấp.

Điều quan trọng là ba mẹ không nên vội kết luận con thiếu chất rồi tự bổ sung quá nhiều. Hãy quan sát toàn diện: con ăn uống thế nào, ngủ có ngon không, răng có mọc lệch không, tâm lý gần đây có thay đổi không.

Đôi khi, tiếng nghiến răng ban đêm không chỉ là âm thanh khó chịu. Đó có thể là một lời nhắc rất nhỏ rằng con đang cần được chăm sóc kỹ hơn, từ bữa ăn, giấc ngủ, hàm răng cho đến cảm xúc bên trong.

---

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA SÀI GÒN ĐÀ LẠT

Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679

Nhận tư vấn chuyên sâu từ Bs Hạnh: Tại đây

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 097 868 22 15 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 25 70 25 (zalo)
• CN2: Ngã 2 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN4: 151 Lê Hồng Phong, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh – 0967 522 868 (zalo)

Hãy nhấn theo dõi các trang mạng xã hội của Bác sĩ Hạnh để nhận được nhiều kiến thức bổ ích:
Kênh YouTube: Bác Sĩ Hạnh Official
Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
Facebook fanpage: Dr Hạnh
Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec