PCOS là gì? Nguyên nhân và có mang thai được không?

Kinh nguyệt không đều, tăng cân, nổi mụn hoặc khó mang thai là những vấn đề khiến nhiều phụ nữ lo lắng. Đây cũng là những dấu hiệu thường gặp của hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Tuy nhiên, không phải ai mắc PCOS cũng có đầy đủ triệu chứng. Hiểu rõ PCOS là gì sẽ giúp chị em phát hiện sớm, điều trị phù hợp và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

1. PCOS là gì?

PCOS là viết tắt của Polycystic Ovary Syndrome, hay còn gọi là hội chứng buồng trứng đa nang. Đây là một rối loạn nội tiết thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Người mắc PCOS thường có sự mất cân bằng hormone. Điều này ảnh hưởng đến quá trình phát triển và rụng trứng. Khi trứng không rụng đều, nhiều nang nhỏ có thể tồn tại trong buồng trứng.

Không phải mọi trường hợp có nhiều nang nhỏ trên siêu âm đều mắc PCOS. Ngược lại, một số người bị PCOS vẫn không xuất hiện hình ảnh đa nang rõ ràng.

Theo nhiều nghiên cứu, khoảng 6 – 13% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản mắc hội chứng này. Tuy nhiên, không ít trường hợp chưa được chẩn đoán do triệu chứng nhẹ hoặc dễ nhầm với rối loạn nội tiết thông thường.

PCOS không phải là bệnh lây nhiễm hay ung thư. Đây là tình trạng mạn tính cần được theo dõi và kiểm soát lâu dài. Nếu được điều trị đúng, nhiều phụ nữ vẫn có chu kỳ kinh ổn định và mang thai tự nhiên.

2. PCOS ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Hội chứng buồng trứng đa nang có thể tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể, không chỉ riêng buồng trứng.

Các ảnh hưởng thường gặp gồm:

• Rối loạn quá trình rụng trứng.
• Chu kỳ kinh nguyệt không đều.
• Tăng nội tiết tố nam (androgen).
• Khó mang thai ở một số trường hợp.
• Dễ tăng cân hoặc béo phì.
• Tăng nguy cơ kháng insulin và rối loạn chuyển hóa.

Mức độ ảnh hưởng ở mỗi người không giống nhau. Có người chỉ bị kinh nguyệt thưa, trong khi người khác gặp nhiều triệu chứng cùng lúc.

Xem thêm: Bị Đa Nang Buồng Trứng (PCOS) Có Nguy Hiểm Không?

3. Nguyên nhân gây PCOS là gì?

Đến nay, nguyên nhân chính xác gây PCOS vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy hội chứng này liên quan đến sự kết hợp của yếu tố di truyền, nội tiết và chuyển hóa.

3.1. Yếu tố di truyền

Di truyền là một trong những yếu tố nguy cơ phổ biến. Nếu mẹ, chị gái hoặc em gái mắc PCOS, nguy cơ mắc hội chứng này có thể cao hơn so với người bình thường.

Di truyền không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc bệnh. Tuy nhiên, chị em nên khám phụ khoa định kỳ nếu có tiền sử gia đình.

3.2. Kháng insulin

Kháng insulin là tình trạng cơ thể giảm đáp ứng với insulin. Để duy trì đường huyết ổn định, tuyến tụy phải tiết nhiều insulin hơn.

Insulin tăng cao có thể kích thích buồng trứng sản xuất nhiều hormone androgen. Đây là một trong những nguyên nhân làm rối loạn rụng trứng.

Kháng insulin cũng làm tăng nguy cơ:

• Thừa cân.
• Tiểu đường type 2.
• Rối loạn mỡ máu.
• Tiểu đường thai kỳ khi mang thai.

3.3. Mất cân bằng nội tiết

Phụ nữ mắc PCOS thường có sự rối loạn giữa các hormone sinh sản. Đặc biệt là tình trạng tăng androgen, còn gọi là nội tiết tố nam.

Androgen tăng cao có thể gây:

• Mụn kéo dài.
• Da nhờn.
• Rậm lông.
• Rụng tóc kiểu nam.
• Cản trở quá trình rụng trứng.

Đây là lý do nhiều người bị kinh nguyệt thưa hoặc khó có thai.

3.4. Thừa cân hoặc béo phì

Không phải tất cả người mắc PCOS đều thừa cân.

Tuy nhiên, béo phì có thể làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.

Mỡ thừa làm tăng tình trạng kháng insulin và mất cân bằng hormone. Điều này khiến chu kỳ kinh nguyệt khó ổn định hơn.

Việc giảm từ 5 – 10% cân nặng ở người thừa cân có thể giúp cải thiện quá trình rụng trứng trong nhiều trường hợp.

3.5. Lối sống thiếu lành mạnh

Một số thói quen sinh hoạt có thể làm tăng nguy cơ hoặc khiến PCOS tiến triển nặng hơn.

Bao gồm:

• Ít vận động.
• Ăn nhiều đường và tinh bột tinh chế.
• Thức khuya kéo dài.
• Căng thẳng thường xuyên.
• Tăng cân nhanh.

Điều chỉnh lối sống không giúp chữa khỏi PCOS nhưng có vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh.

4. Dấu hiệu nhận biết PCOS

Triệu chứng PCOS không giống nhau ở mỗi người. Chị em có thể gặp một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây:

• Kinh nguyệt không đều: Chu kỳ trên 35 ngày, ít hơn 8 kỳ kinh/năm, vô kinh hoặc lượng máu kinh bất thường.
• Khó mang thai: Rụng trứng không đều làm giảm khả năng thụ thai.
• Mụn kéo dài: Mụn xuất hiện ở mặt, cằm, hàm, ngực hoặc lưng do tăng androgen.
• Rậm lông: Lông mọc nhiều ở cằm, mép, ngực, bụng hoặc đùi.
• Tăng cân khó kiểm soát: Dễ tích mỡ vùng bụng và khó giảm cân.
• Rụng tóc: Tóc mỏng dần, đặc biệt ở vùng đỉnh đầu.
• Da nhờn: Da tiết nhiều dầu, dễ bít tắc lỗ chân lông và nổi mụn.
• Da sạm màu: Xuất hiện các mảng da sẫm ở cổ, nách hoặc bẹn, thường liên quan đến kháng insulin.

5. Người mắc PCOS có mang thai được không?

Đây là một trong những câu hỏi được nhiều chị em quan tâm nhất.

Câu trả lời là có.

Nhiều phụ nữ mắc PCOS vẫn mang thai tự nhiên và sinh con khỏe mạnh. Khả năng mang thai phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Mức độ rối loạn rụng trứng.
• Tuổi của người phụ nữ.
• Cân nặng.
• Chất lượng tinh trùng của người chồng.
• Các bệnh lý phụ khoa đi kèm.
• Thời gian mong con.

Nếu chưa thể mang thai tự nhiên, bác sĩ có thể chỉ định:

• Điều chỉnh lối sống.
• Giảm cân nếu thừa cân.
• Thuốc hỗ trợ rụng trứng.
• Theo dõi nang noãn.
• Các phương pháp hỗ trợ sinh sản khi cần.

Điều quan trọng là không nên quá lo lắng khi được chẩn đoán mắc PCOS. Việc thăm khám sớm và điều trị đúng kế hoạch sẽ giúp cải thiện cơ hội mang thai cũng như bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.

Xem thêm: Cách dưỡng thai khi bị u xơ tử cung an toàn, giảm biến chứng

6. Khi nào nên đi khám nếu nghi ngờ PCOS?

Nhiều phụ nữ cho rằng kinh nguyệt không đều là bình thường nên chậm đi khám. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, chị em nên được bác sĩ sản phụ khoa đánh giá sớm.

Việc thăm khám giúp xác định nguyên nhân chính xác và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Chị em nên đi khám nếu có các dấu hiệu sau:

• Chu kỳ kinh kéo dài trên 35 ngày.
• Có dưới 8 kỳ kinh trong một năm.
• Vô kinh từ 3 tháng trở lên (không mang thai).
• Khó mang thai sau 12 tháng quan hệ đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai.
• Mụn trứng cá kéo dài dù đã điều trị.
• Rậm lông hoặc rụng tóc nhiều.
• Tăng cân nhanh, đặc biệt vùng bụng.
• Da sạm màu ở cổ, nách hoặc bẹn.
• Đã được chẩn đoán PCOS nhưng triệu chứng nặng hơn.
• Có kế hoạch mang thai và muốn kiểm tra sức khỏe sinh sản.

8. Điều trị PCOS phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Không có một phác đồ điều trị chung cho tất cả người bệnh.

Bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên:

• Tuổi.
• Triệu chứng.
• Mong muốn sinh con.
• Cân nặng.
• Mức độ rối loạn nội tiết.
• Tình trạng kháng insulin.
• Các bệnh lý đi kèm.

Mục tiêu điều trị là cải thiện triệu chứng, bảo vệ sức khỏe lâu dài và hỗ trợ khả năng sinh sản khi cần.

8.1. Điều trị cho người chưa có kế hoạch mang thai

Nếu chưa có nhu cầu sinh con, bác sĩ có thể tập trung vào:

• Điều hòa chu kỳ kinh nguyệt.
• Giảm mụn.
• Cải thiện tình trạng rậm lông.
• Hạn chế tăng sản nội mạc tử cung.
• Kiểm soát cân nặng.

Người bệnh cần tái khám theo lịch hẹn để theo dõi hiệu quả điều trị.

8.2. Điều chỉnh lối sống

Đây là nền tảng trong điều trị PCOS.

Các biện pháp gồm:

• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Ăn uống cân đối.
• Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
• Ngủ đủ giấc.
• Giảm căng thẳng.
• Hạn chế đồ uống nhiều đường.

Ngay cả khi phải dùng thuốc, việc duy trì lối sống lành mạnh vẫn rất quan trọng.

8.3. Điều trị cho người mong muốn mang thai

Ở nhóm này, mục tiêu chính là phục hồi khả năng rụng trứng.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể:

• Hướng dẫn giảm cân nếu thừa cân.
• Theo dõi chu kỳ rụng trứng.
• Chỉ định thuốc kích thích rụng trứng.
• Theo dõi sự phát triển của nang noãn.
• Tư vấn các phương pháp hỗ trợ sinh sản nếu cần.

8.4. Điều trị kháng insulin khi cần

Một số người mắc PCOS có tình trạng kháng insulin.

Trong trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định thuốc phù hợp kết hợp với chế độ ăn và luyện tập.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa được khám và đánh giá.

Kết luận

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ PCOS là gì, các dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và phương pháp điều trị hiện nay. Nếu có biểu hiện nghi ngờ như kinh nguyệt không đều, khó mang thai hoặc mụn kéo dài, chị em nên thăm khám sớm để được chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. 

---

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA SÀI GÒN ĐÀ LẠT

Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679

Nhận tư vấn chuyên sâu từ Bs Hạnh: Tại đây

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 0978 682 315 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 357 035 (zalo)
• CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN4: 151 Lê Hồng Phong, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh – 0967 533 868 (zalo)
• CN5: 67 Trần Thị Nghỉ, Phường 1, Hạnh Thông, Gò Vấp, TP. HCM – 0967 533 868

Hãy nhấn theo dõi các trang mạng xã hội của Bác sĩ Hạnh để nhận được nhiều kiến thức bổ ích:
✅Kênh YouTube: Bác Sĩ Hạnh Official
✅Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
✅Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
✅Facebook fanpage: Dr Hạnh
✅Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
✅Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec