CÁCH BIẾT VÒI TRỨNG CÓ THÔNG HAY KHÔNG?

Có những chị em đến phòng khám mà ánh mắt vừa hy vọng, vừa lo lắng:
“Bác ơi, vợ chồng em thả hơn một năm rồi, tính ngày rụng trứng chuẩn, ăn uống lành mạnh, uống bổ trứng đều đặn… mà que thử vẫn một vạch lẻ loi.”

Và bác hiểu ngay, có thể “đường tình trứng – tinh trùng” đang bị tắc nghẽn ở đâu đó, mà thường thủ phạm chính là vòi trứng.
Nghe tên “vòi trứng” hơi khô khan, nhưng thật ra đây là “cây cầu nối tình yêu” giữa trứng và tinh trùng. Nếu cây cầu ấy bị chặn, thì dù “chàng tinh trùng” có bơi khỏe đến đâu cũng chẳng thể gặp “nàng trứng” được. Hãy cùng tìm hiểu cách biết vòi trứng có thông hay không trong bài dưới đây nhé!

Vòi trứng là gì và nó hoạt động như thế nào?

Vòi trứng (hay ống dẫn trứng) là hai ống mảnh nối từ buồng trứng đến tử cung, mỗi bên một cái. Sau khi trứng rụng, vòi trứng có nhiệm vụ “đón” trứng, đưa vào ống và giữ lại ở 1/3 ngoài – nơi cuộc gặp gỡ định mệnh với tinh trùng diễn ra.

Nếu trứng được thụ tinh, phôi thai sẽ “di cư” về tử cung để làm tổ. Nhưng nếu vòi trứng bị tắc, hẹp hoặc dính, phôi không thể di chuyển, đôi khi còn “kẹt” lại trong ống – và đó là chửa ngoài tử cung, tình trạng nguy hiểm mà bác sĩ nào cũng sợ gặp.

Vì sao vòi trứng bị tắc?

Có nhiều “thủ phạm” khiến đường ống này bị nghẽn:

• Viêm nhiễm vùng chậu hoặc viêm phần phụ: do vi khuẩn lậu, Chlamydia, Mycoplasma, hoặc viêm âm đạo kéo dài mà không điều trị dứt điểm.

• Nhiễm trùng sau phá thai, sau sinh hoặc sau đặt vòng: khi không đảm bảo vô khuẩn.

• Lạc nội mạc tử cung: niêm mạc tử cung “đi lạc” bám vào vòi trứng, gây viêm dính.

• Phẫu thuật vùng bụng – vùng chậu: như mổ ruột thừa, mổ u nang buồng trứng, có thể để lại sẹo dính.

• Tiền sử chửa ngoài tử cung: sau khi mổ, vòi trứng dễ hẹp hoặc tắc lại.

Nghe vậy thôi đã thấy vòi trứng là “nạn nhân” của rất nhiều biến cố. Vậy làm sao để biết nó còn hoạt động trơn tru không?

Dấu hiệu nghi ngờ tắc vòi trứng

Tắc vòi trứng thường không có triệu chứng rõ ràng, nên nhiều chị em không hề biết mình bị cho đến khi đi khám hiếm muộn. Tuy nhiên, nếu để ý kỹ, vẫn có vài “tín hiệu ngầm”:

• Khó thụ thai tự nhiên dù quan hệ đều đặn trên 1 năm.

• Kinh nguyệt thất thường, lúc ít, lúc nhiều, hoặc đau bụng dữ dội khi hành kinh.

• Đau vùng chậu mãn tính, âm ỉ, đôi khi đau lan ra thắt lưng.

• Khí hư bất thường, có mùi hoặc thay đổi màu sắc.

• Đau khi quan hệ, nhất là sâu trong âm đạo.

Tất nhiên, không thể chỉ dựa vào triệu chứng mà khẳng định được, vì những biểu hiện này cũng gặp trong viêm nhiễm phụ khoa hoặc rối loạn nội tiết. Do đó, chẩn đoán hình ảnh là bước bắt buộc để xác định chính xác.

Các phương pháp kiểm tra vòi trứng có thông hay không

1. Chụp tử cung – vòi trứng (Hysterosalpingography – HSG)
Đây là phương pháp phổ biến nhất. Bác sĩ bơm thuốc cản quang qua cổ tử cung, thuốc đi vào tử cung và vòi trứng. Dưới máy X-quang, nếu thuốc chảy thông ra ổ bụng thì vòi trứng thông tốt. Ngược lại, nếu thuốc dừng lại giữa đường – nghĩa là tắc.

Thủ thuật chỉ mất khoảng 10–15 phút, hơi đau tức nhẹ nhưng cho kết quả rõ ràng. Sau khi chụp, nhiều chị em còn “may mắn đậu thai tự nhiên”, do quá trình bơm thuốc đã giúp “thông rửa nhẹ nhàng” hai ống trứng.

2. Siêu âm bơm nước tử cung (Sonohysterography hoặc HyCoSy)
Đây là phương pháp mới, ít đau và không dùng tia X. Thay vì thuốc cản quang, bác sĩ bơm nước muối sinh lý hoặc dung dịch tạo bọt, sau đó dùng đầu dò siêu âm để quan sát dòng chảy.
Nếu thấy bọt khí lan ra hai bên buồng trứng, chứng tỏ vòi trứng thông suốt.

3. Nội soi ổ bụng (Laparoscopy)
Phương pháp này vừa giúp chẩn đoán, vừa có thể điều trị tắc vòi trứng ngay trong lúc mổ.
Bác sĩ rạch một đường nhỏ ở rốn, đưa ống nội soi vào quan sát toàn bộ vùng chậu: tử cung, buồng trứng, vòi trứng. Nếu thấy dính, có thể gỡ dính, hút dịch, hoặc thông vòi trứng ngay.
Đây được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý vòi trứng.

Tắc vòi trứng có chữa được không?

Câu trả lời là CÓ, nhưng mức độ phục hồi phụ thuộc vào vị trí và mức độ tắc.

• Nếu tắc nhẹ hoặc dính ở đầu ngoài, có thể thông bằng bơm thuốc hoặc phẫu thuật nội soi gỡ dính.

• Nếu tắc hoàn toàn, ứ dịch hoặc tổn thương nặng, khả năng thông lại thấp. Lúc này, bác sĩ có thể khuyên chuyển hướng sang thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) – bỏ qua vòi trứng, lấy trứng – tinh trùng thụ tinh ngoài cơ thể rồi đưa phôi vào tử cung.

Bác đã gặp rất nhiều chị, sau khi chữa viêm, thông nhẹ vòi trứng, tháng sau có bầu luôn. Cũng có những trường hợp phải IVF, nhưng điều quan trọng nhất là chị em không được nản – vì hiện nay, y học hỗ trợ sinh sản Việt Nam cực kỳ tiến bộ.

Cách phòng ngừa tắc vòi trứng

• Giữ vệ sinh vùng kín sạch, khô, đúng cách, đặc biệt trong kỳ kinh và sau quan hệ.

• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm viêm nhiễm.

• Điều trị dứt điểm các bệnh lý phụ khoa, không tự mua thuốc đặt hoặc thuốc uống.

• Tránh nạo phá thai nhiều lần, chọn cơ sở y tế an toàn nếu buộc phải can thiệp.

• Duy trì lối sống lành mạnh: ngủ đủ, ăn nhiều rau xanh, giảm đường tinh luyện, tránh stress kéo dài.

Bác có câu mà hay nói với bệnh nhân:

“Cơ thể mình như khu vườn, nếu chăm tốt, mọi thứ sẽ thông suốt; còn để cỏ mọc um tùm, sỏi đá lấp đường, thì chẳng dòng nước nào chảy được đâu.”

Câu chuyện thật – “Cầu tình yêu được thông, và em đã có con”

Bác vẫn nhớ mãi chị Hương, 33 tuổi, lấy chồng 4 năm mà chưa có con. Hai vợ chồng chạy chữa đủ nơi, kết quả xét nghiệm đều tốt, chỉ chưa kiểm tra vòi trứng.
Khi chụp HSG, phát hiện tắc một bên, dính nhẹ bên còn lại. Bác làm thủ thuật bơm thuốc, hướng dẫn chị thêm men và chế độ dinh dưỡng, 2 tháng sau quay lại – chị khóc, đưa que hai vạch.

Chị nói: “Bác ơi, lần đầu tiên em thấy hạnh phúc khi biết đường mình thông thật rồi.”

Câu chuyện đó nhắc bác luôn muốn nói với chị em rằng:

“Đừng ngại đi kiểm tra, vì đôi khi chỉ một thủ thuật nhỏ thôi, đã mở ra cả một hành trình làm mẹ.”

Kết luận

Vòi trứng thông hay tắc là yếu tố quan trọng trong hành trình sinh sản của người phụ nữ. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng và giữ gìn sức khỏe vùng chậu giúp chị em chủ động hơn, tránh để tình trạng kéo dài dẫn đến hiếm muộn.

Nếu em đang lo lắng, đừng tự chẩn đoán. Hãy để bác sĩ chuyên khoa kiểm tra, tư vấn đúng phương pháp. Bởi mỗi cơ thể là một câu chuyện riêng, và hành trình tìm con – dù gian nan – vẫn luôn có hy vọng ở cuối con đường.

---

• CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)

Bác Sĩ Hạnh Official
Kênh Tiktok: Bác sĩ Hạnh
Zalo OA: Bác sĩ Hạnh clinic
Facebook fanpage: Dr Hạnh
Facebook cá nhân: Bác sĩ Hạnh
Facebook Phòng Khám 1: Chi nhánh Đà Lạt
Facebook Phòng Khám 2: Chi nhánh Đức Trọng