Kế hoạch hóa gia đình là gì? Các phương pháp phổ biến

Kế hoạch hóa gia đình giúp mỗi cặp đôi chủ động thời điểm mang thai và số con mong muốn. Tuy nhiên, không phải phương pháp tránh thai nào cũng phù hợp với mọi người. Việc lựa chọn cần dựa trên sức khỏe, nhu cầu sinh sản và thời gian muốn tránh thai.

Kế hoạch hóa gia đình là gì?

Kế hoạch hóa gia đình là việc chủ động quyết định thời điểm mang thai, số con và khoảng cách giữa các lần sinh. Đây là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Kế hoạch hóa gia đình không chỉ bao gồm các biện pháp tránh thai. Nội dung này còn liên quan đến tư vấn trước mang thai và lựa chọn thời điểm sinh con phù hợp.

Mỗi người có nhu cầu sinh sản khác nhau. Vì vậy, phương pháp phù hợp cũng có thể khác nhau giữa từng người.

Vì sao nên thực hiện kế hoạch hóa gia đình?

Kế hoạch hóa gia đình mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe sinh sản và cuộc sống gia đình, cụ thể:

• Chủ động thời điểm mang thai: Giúp vợ chồng lựa chọn thời điểm có con phù hợp với sức khỏe và điều kiện gia đình.
• Chủ động khoảng cách giữa các lần sinh: Tạo thời gian để người mẹ phục hồi sau sinh và gia đình chuẩn bị cho lần mang thai tiếp theo.
• Lựa chọn phương pháp tránh thai phù hợp: Giúp vợ chồng chủ động phòng tránh thai dựa trên nhu cầu, sức khỏe và kế hoạch sinh con.
• Chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản: Tạo cơ hội để chị em được tư vấn về kinh nguyệt, tiền sử sản khoa và các vấn đề phụ khoa khi cần.

Xem thêm: 10 Phương pháp tránh thai an toàn hiệu quả nhất

Các phương pháp kế hoạch hóa gia đình phổ biến

Không có một phương pháp tránh thai phù hợp với tất cả mọi người. Mỗi phương pháp có ưu điểm, hạn chế và cách sử dụng riêng.

Bao cao su

Bao cao su là biện pháp tránh thai được sử dụng phổ biến và không chứa hormone. Phương pháp này cần được sử dụng đúng cách trong mỗi lần quan hệ.

Một ưu điểm quan trọng của bao cao su là có thể giúp giảm nguy cơ lây truyền nhiều bệnh qua đường tình dục.

Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc nhiều vào việc sử dụng đúng cách. Bao cao su cũng có thể bị rách hoặc tuột trong quá trình quan hệ.

Que cấy tránh thai

Que cấy tránh thai là phương pháp sử dụng que nhỏ chứa hormone được đặt dưới da vùng cánh tay.

Phương pháp này có thời gian tác dụng kéo dài và không cần sử dụng hằng ngày. Một số người có thể gặp thay đổi về kiểu ra máu hoặc chu kỳ kinh.

Trước khi thực hiện, bác sĩ cần đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn những thay đổi có thể gặp.

Thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai có nhiều loại, trong đó phổ biến là thuốc tránh thai hằng ngày.

Thuốc tránh thai hằng ngày cần được sử dụng theo hướng dẫn. Việc quên thuốc hoặc dùng không đúng cách có thể làm giảm hiệu quả tránh thai.

Thuốc tránh thai khẩn cấp được sử dụng trong một số tình huống cần tránh thai sau quan hệ. Đây không phải lựa chọn thay thế cho biện pháp tránh thai thường xuyên.

Chị em nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và trao đổi với bác sĩ nếu có bệnh lý hoặc đang dùng thuốc khác.

Đặt vòng tránh thai

Vòng tránh thai là một phương pháp tránh thai dài hạn được đặt vào buồng tử cung.

Hiện nay có vòng tránh thai bằng đồng và vòng tránh thai nội tiết. Hai loại có cơ chế và đặc điểm khác nhau.

Lựa chọn loại vòng nào cần dựa trên nhu cầu, tiền sử sức khỏe và tình trạng phụ khoa của từng người.

Việc đặt vòng nên được thực hiện tại cơ sở y tế bởi nhân viên y tế được đào tạo.

Theo dõi khả năng sinh sản

Một số cặp đôi lựa chọn theo dõi chu kỳ kinh và thời điểm có khả năng thụ thai để chủ động tránh hoặc lên kế hoạch mang thai.

Hiệu quả của phương pháp phụ thuộc vào khả năng theo dõi chu kỳ và áp dụng đúng hướng dẫn. Phương pháp này có thể kém phù hợp nếu chu kỳ kinh không đều.

Triệt sản nữ hoặc nam

Triệt sản là phương pháp tránh thai lâu dài dành cho người đã hoàn thành kế hoạch sinh con.

Đây là quyết định cần được cân nhắc kỹ vì khả năng phục hồi khả năng sinh sản sau triệt sản không thể được đảm bảo.

Vợ chồng nên được tư vấn đầy đủ trước khi lựa chọn phương pháp này.

Nên lựa chọn phương pháp kế hoạch hóa gia đình nào?

Việc lựa chọn phương pháp tránh thai nên được cá nhân hóa. Bác sĩ thường xem xét nhiều yếu tố trước khi đưa ra tư vấn.

Dựa trên mong muốn sinh con

Người chưa muốn có con trong thời gian ngắn có thể lựa chọn phương pháp khác với người muốn tránh thai trong nhiều năm.

Nếu đã hoàn thành kế hoạch sinh con, các phương pháp tránh thai dài hạn có thể được cân nhắc.

Dựa trên tình trạng sức khỏe

Một số bệnh lý hoặc yếu tố sức khỏe có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn phương pháp tránh thai.

Bác sĩ có thể hỏi về tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và các vấn đề sức khỏe liên quan.

Dựa trên khả năng sử dụng đúng cách

Một số phương pháp cần sử dụng hằng ngày. Những phương pháp khác có thời gian tác dụng kéo dài và ít phụ thuộc vào việc ghi nhớ.

Vì vậy, khả năng duy trì đúng cách cũng là yếu tố cần cân nhắc.

Dựa trên tác dụng phụ có thể gặp

Mỗi phương pháp có thể gây ra những thay đổi khác nhau. Ví dụ, một số biện pháp nội tiết có thể làm thay đổi kiểu ra máu hoặc chu kỳ kinh.

Bác sĩ sẽ giải thích những thay đổi có thể gặp trước khi chị em lựa chọn.

Kế hoạch hóa gia đình có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Nhiều chị em lo lắng rằng sử dụng biện pháp tránh thai có thể gây vô sinh. Tuy nhiên, tránh thai và vô sinh là hai vấn đề khác nhau.

Phần lớn các phương pháp tránh thai hiện đại không gây vô sinh. Khả năng mang thai sau khi ngừng tránh thai có thể khác nhau tùy phương pháp và từng người.

Nếu gặp khó khăn khi mang thai sau khi ngừng tránh thai, không nên tự kết luận nguyên nhân do biện pháp đã sử dụng.

Khả năng sinh sản còn phụ thuộc vào tuổi, chức năng buồng trứng, vòi trứng, tử cung, tinh trùng và nhiều yếu tố khác.

Khi nào nên đi khám để được tư vấn kế hoạch hóa gia đình?

Chị em nên cân nhắc thăm khám khi chưa biết phương pháp tránh thai nào phù hợp với mình.

Đặc biệt, nên trao đổi với bác sĩ nếu:

• Có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.
• Kinh nguyệt bất thường kéo dài.
• Có tiền sử bệnh phụ khoa.
• Từng phẫu thuật vùng chậu.
• Đang cho con bú.
• Muốn đặt vòng hoặc cấy que tránh thai.
• Muốn sử dụng phương pháp tránh thai dài hạn.
• Đã hoàn thành kế hoạch sinh con và muốn triệt sản.
• Có dự định mang thai sau một thời gian tránh thai.

Thăm khám giúp bác sĩ đánh giá những yếu tố liên quan trước khi tư vấn phương pháp phù hợp.

Xem thêm: Đặt vòng tránh thai có đau không?

Câu hỏi thường gặp về kế hoạch hóa gia đình

1 – Biện pháp tránh thai nào hiệu quả nhất?

Hiệu quả phụ thuộc vào từng phương pháp và cách sử dụng. Các phương pháp dài hạn thường có hiệu quả cao khi được thực hiện đúng.

2 – Đặt vòng có ảnh hưởng đến khả năng mang thai sau này không?

Thông thường, khả năng sinh sản có thể trở lại sau khi tháo vòng. Khả năng mang thai còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.

3 – Kế hoạch hóa gia đình có gây vô sinh không?

Các phương pháp tránh thai hiện đại không đồng nghĩa với gây vô sinh. Nếu khó mang thai, cần đánh giá nguyên nhân cụ thể thay vì tự kết luận.

4 – Sau khi ngừng tránh thai bao lâu có thể mang thai?

Thời gian có thai trở lại khác nhau tùy phương pháp và từng người. Vì vậy, không nên áp dụng một mốc thời gian cố định cho tất cả trường hợp.

Kết luận

Kế hoạch hóa gia đình giúp mỗi cặp đôi chủ động hơn trong việc sinh con và chăm sóc sức khỏe sinh sản. Mỗi phương pháp tránh thai có ưu điểm và hạn chế riêng.

Việc lựa chọn nên dựa trên sức khỏe, mong muốn sinh con và thời gian cần tránh thai. Nếu còn băn khoăn, chị em nên trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa để được tư vấn phù hợp.