Kiểm tra sau sinh định kỳ vì sao cần thiết?

Nhiều người phụ nữ sau khi sinh thường dành tất cả sự quan tâm cho em bé. Mẹ nhớ từng lần bú của con, từng giấc ngủ, từng tiếng khóc, từng dấu hiệu nhỏ của trẻ nhưng lại dễ quên mất rằng chính cơ thể mình cũng vừa trải qua một hành trình vô cùng lớn lao.

Có những người mẹ sau sinh vài tháng vẫn mệt mỏi, đau vùng kín, rối loạn kinh nguyệt, khô hạn, tiểu són, đau khi quan hệ hoặc cảm thấy cơ thể “không còn như trước”. Khi được hỏi, nhiều mẹ thường trả lời: “Em nghĩ sinh xong ai cũng vậy nên cố chịu”.

Nhưng thực tế, sau sinh là giai đoạn cơ thể người phụ nữ cần được chăm sóc và phục hồi. Việc kiểm tra sau sinh định kỳ không chỉ để phát hiện bệnh lý, mà còn giúp mẹ hiểu cơ thể mình đang thay đổi như thế nào, phục hồi ra sao và cần hỗ trợ gì để khỏe mạnh lâu dài.

Kiểm tra sau sinh định kỳ là gì?

Kiểm tra sau sinh định kỳ là quá trình bác sĩ đánh giá sức khỏe của người mẹ sau khi sinh em bé, thường được thực hiện trong những mốc thời gian phù hợp tùy vào tình trạng của từng người.

Nội dung kiểm tra không chỉ đơn giản là xem vết khâu tầng sinh môn hoặc vết mổ đã lành chưa.

Một lần kiểm tra sau sinh có thể bao gồm:

• Đánh giá sự hồi phục của tử cung.
• Kiểm tra sản dịch sau sinh.
• Kiểm tra vết mổ lấy thai hoặc vết khâu tầng sinh môn.
• Đánh giá tình trạng sàn chậu.
• Khám phụ khoa nếu có dấu hiệu bất thường.
• Tư vấn về kinh nguyệt, tránh thai sau sinh.
• Đánh giá tình trạng khô hạn, đau khi quan hệ.
• Kiểm tra sức khỏe tinh thần của mẹ sau sinh.

Mỗi người mẹ có một hành trình sinh nở khác nhau. Có người sinh thường thuận lợi, có người sinh mổ, có người bị rách tầng sinh môn, có người gặp tình trạng viêm nhiễm sau sinh. Vì vậy, việc kiểm tra cần được cá nhân hóa theo từng trường hợp.

Vì sao nhiều mẹ thường bỏ qua việc kiểm tra sau sinh?

Tôi từng gặp rất nhiều mẹ đến khám sau sinh với suy nghĩ ban đầu là “chỉ kiểm tra cho yên tâm”.

Nhưng sau khi thăm khám, mẹ mới nhận ra cơ thể mình đang có những vấn đề mà trước đó chưa từng nghĩ đến.

Có mẹ sinh bé được 6 tháng, vẫn đau khi quan hệ nhưng nghĩ rằng do sinh con nên phải chịu.

Có mẹ sinh thường, sau sinh thấy tiểu són khi ho hoặc cười nhưng ngại chia sẻ.

Có mẹ sau sinh kinh nguyệt trở lại không đều, khí hư thay đổi nhưng nghĩ rằng đang cho con bú nên không cần kiểm tra.

Một câu chuyện tôi nhớ là một người mẹ trẻ đến khám khi con đã gần 1 tuổi. Chị chia sẻ rằng từ sau sinh chị luôn cảm thấy khó chịu vùng kín, đôi lúc khô rát nhưng vì bận chăm con nên chưa đi khám.

Sau khi được bác sĩ kiểm tra và tư vấn, chị mới hiểu rằng những thay đổi sau sinh là điều cần được quan tâm chứ không phải điều bắt buộc phải chịu đựng.

Làm mẹ là một hành trình yêu thương, nhưng chăm sóc bản thân cũng chính là cách để mẹ có đủ sức khỏe chăm sóc con lâu dài.

Cơ thể người mẹ thay đổi như thế nào sau sinh?

Sau khi sinh, cơ thể người phụ nữ cần thời gian để trở về trạng thái gần giống trước khi mang thai.

Đây là một quá trình phục hồi phức tạp liên quan đến nhiều cơ quan.

Tử cung cần thời gian để co hồi

Trong thai kỳ, tử cung giãn lớn để nuôi dưỡng em bé. Sau sinh, tử cung sẽ dần co lại.

Bác sĩ có thể đánh giá quá trình co hồi này thông qua thăm khám và theo dõi các dấu hiệu liên quan.

Nếu mẹ có tình trạng đau bụng nhiều, ra máu bất thường, sản dịch có mùi hôi hoặc kéo dài bất thường thì cần được kiểm tra.

Vùng kín và tầng sinh môn cần được phục hồi

Đối với mẹ sinh thường, vùng tầng sinh môn có thể chịu nhiều tác động trong quá trình sinh.

Một số mẹ có thể gặp:

• Đau vùng kín kéo dài.
• Cảm giác căng tức hoặc khó chịu.
• Đau khi quan hệ trở lại.
• Cảm giác vùng kín thay đổi.

Việc đánh giá và hướng dẫn phục hồi đúng cách giúp mẹ cải thiện chất lượng cuộc sống sau sinh.

Sàn chậu có thể bị ảnh hưởng

Sàn chậu là nhóm cơ nâng đỡ các cơ quan vùng chậu như bàng quang, tử cung và trực tràng.

Trong quá trình mang thai và sinh nở, nhóm cơ này chịu nhiều áp lực.

Một số biểu hiện mẹ có thể gặp:

• Tiểu són khi ho, hắt hơi, vận động.
• Cảm giác nặng vùng âm đạo.
• Giảm cảm giác khi quan hệ.

Nhiều mẹ nghĩ đây là điều bình thường sau sinh nên âm thầm chịu đựng. Tuy nhiên, sàn chậu hoàn toàn có thể được đánh giá và có hướng phục hồi phù hợp.

Kiểm tra sau sinh giúp phát hiện những vấn đề gì?

1. Viêm nhiễm phụ khoa sau sinh

Sau sinh, nội tiết tố thay đổi, đặc biệt ở những mẹ đang cho con bú, môi trường vùng kín có thể thay đổi.

Một số mẹ có thể gặp:

• Khí hư bất thường.
• Ngứa rát vùng kín.
• Khó chịu, khô hạn.

Nếu kéo dài, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt và đời sống vợ chồng.

Xem thêm: Chỉ khâu tầng sinh môn không tiêu hết có sao không?

2. Bất thường liên quan đến vết mổ hoặc vết khâu

Với mẹ sinh mổ, bác sĩ cần đánh giá tình trạng hồi phục của vết mổ.

Với mẹ sinh thường có khâu tầng sinh môn, việc kiểm tra giúp phát hiện những vấn đề như đau kéo dài, sẹo gây khó chịu hoặc phục hồi chưa tốt.

3. Rối loạn nội tiết sau sinh

Sau sinh, hormone của người phụ nữ thay đổi rất nhiều.

Một số mẹ có thể gặp:

• Rụng tóc.
• Mệt mỏi.
• Khó ngủ.
• Thay đổi tâm trạng.
• Giảm ham muốn.
• Khô hạn.

Không phải lúc nào những triệu chứng này cũng chỉ do “chăm con vất vả”. Một số trường hợp cần được bác sĩ đánh giá thêm.

4. Các vấn đề về tránh thai sau sinh

Nhiều mẹ nghĩ rằng khi đang cho con bú thì không thể mang thai.

Tuy nhiên, khả năng có thai sau sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Bác sĩ có thể tư vấn phương pháp tránh thai phù hợp với tình trạng sức khỏe, nhu cầu và kế hoạch sinh con tiếp theo của từng người.

Xem thêm: Rạch tầng sinh môn có đau không? Giải đáp từ A–Z

Sau sinh bao lâu nên đi kiểm tra?

Thông thường, mẹ nên có kế hoạch kiểm tra sau sinh theo hướng dẫn của bác sĩ.

Thời điểm kiểm tra có thể thay đổi tùy vào:

• Mẹ sinh thường hay sinh mổ.
• Có biến chứng trong thai kỳ hoặc lúc sinh hay không.
• Tình trạng sức khỏe hiện tại.
• Có dấu hiệu bất thường hay không.

Ngoài lịch kiểm tra định kỳ, mẹ nên đi khám sớm nếu có các dấu hiệu:

• Ra máu âm đạo bất thường.
• Sản dịch có mùi hôi.
• Sốt.
• Đau bụng nhiều.
• Đau vùng kín kéo dài.
• Ngứa, rát hoặc khí hư bất thường.
• Tiểu buốt, tiểu khó.
• Đau khi quan hệ kéo dài.

Mẹ sau sinh cần chuẩn bị gì trước khi đi khám?

Để buổi kiểm tra hiệu quả hơn, mẹ nên chuẩn bị một số thông tin:

• Ngày sinh em bé.
• Sinh thường hay sinh mổ.
• Có khâu tầng sinh môn hay không.
• Các vấn đề đã gặp trong thai kỳ.
• Tình trạng sản dịch.
• Chu kỳ kinh nguyệt sau sinh.
• Các triệu chứng đang gặp.

Đặc biệt, mẹ đừng ngại chia sẻ những vấn đề tế nhị như đau khi quan hệ, khô hạn, tiểu són hoặc thay đổi vùng kín.

Đây là những vấn đề rất nhiều phụ nữ gặp phải sau sinh và bác sĩ luôn có cách tiếp cận phù hợp để hỗ trợ.

Chăm sóc mẹ sau sinh cũng quan trọng như chăm sóc em bé

Trong những tháng đầu sau sinh, người mẹ thường đặt con lên trên tất cả.

Nhưng một em bé khỏe mạnh cũng cần một người mẹ khỏe mạnh bên cạnh.

Một người mẹ ngủ đủ hơn, ít đau hơn, tự tin hơn về cơ thể mình sẽ có nhiều năng lượng để chăm sóc gia đình.

Kiểm tra sau sinh không phải là vì cơ thể mẹ “có vấn đề”.

Đó là một bước chăm sóc sức khỏe chủ động, giống như việc mẹ đưa con đi khám định kỳ để theo dõi sự phát triển.

Cơ thể người phụ nữ đã trải qua 9 tháng mang thai và một cuộc sinh nở. Vì vậy, mẹ hoàn toàn xứng đáng được quan tâm và phục hồi đúng cách.

Lời kết

Hành trình làm mẹ bắt đầu từ ngày em bé chào đời, nhưng hành trình chăm sóc bản thân của người phụ nữ cũng cần được tiếp tục.

Đừng đợi đến khi triệu chứng trở nên khó chịu mới đi khám.

Một lần kiểm tra sau sinh có thể giúp mẹ hiểu rõ cơ thể mình, phát hiện sớm những vấn đề tiềm ẩn và nhận được hướng dẫn phù hợp để phục hồi tốt hơn.

Bởi vì chăm sóc sức khỏe cho mẹ không chỉ là chăm sóc một người phụ nữ, mà còn là chăm sóc cả một gia đình phía sau người mẹ ấy.

---

Tổng đài đặt lịch, tư vấn miễn phí: 1900066679

• CN1: 57 Đường Trần Nhật Duật, Phường 5, Thành phố Đà Lạt  – 0978 682 315 (zalo)
• CN2: 624 QL20 TT. Liên Nghĩa, Đức Trọng – 0972 357 035 (zalo)
• CN3: Ngã 3 Đoàn Kết, đường Hùng Vương, TT. Đinh Văn, Lâm Hà – 0971 900 557 (zalo)
• CN5: 67 Trần Thị Nghỉ, Phường 1, Hạnh Thông, Gò Vấp, TP. HCM – 0967 533 868

Kênh YouTube: 
Kênh Tiktok: 
Zalo OA: 
Facebook fanpage: 
Facebook cá nhân: 
Facebook Phòng Khám : Phòng Khám Sản Phụ Khoa Hamec